Kül Tigin Yazıtı veya Kül Tigin Kitabesi, Bilge Kağan'ın kardeşi, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nın yöneticisi Kül Tigin 'in ölümü üzerine MS 732'de Orhun Vadisinde diktirilmiş yazıt.
Kutadgu Bilig 1069 yılında yazılan eserdi, Köl/ Kül Tigin anıtı ise 732… Bu bakımdan Türkçe , anıtların bulunmasından itibaren dil tarihini 337 yıl geriye almış ve Türk dili eğitimlerine Orhun Türkçesi dönemini gramer ve edebiyat olarak eklemiştir.
Çoyrın bengü taşının 687-692 yılları arasında dikildiği tahmin edilmektedir. Eğer bu tahmin doğruysa, altı satırlık bu taş , Türkçe yazılmış olan ve Köktürk harflerinin kıllanılmış bulunduğu ilk metin olmaktadır.
Türklerin yazıyı kullanmasıyla başlar. Yazılı dönem eserlerinde edebi bir dil kullanılmıştır. Yazılı eserlerde döneme özgü özellikler görülür. MS 8. yüzyılda yazılan Göktürk Yazıtları (Göktürk Kitabeleri, Orhun Abideleri/Anıtları) ile Uygur metinleri Türk edebiyatının ilk yazılı ürünleri kabul edilmektedir.
Köktürklerin kendi icadı olan Köktürk alfabesiyle taşlar (bengü taşlar*) üzerine yazılan metinlerdir. Bir kısmı çeşitli albüm ve dergilerde tanıtılan, bir kısmı ise henüz yayınlanmamış irili ufaklı bu metinlerin sayısı 250'den fazladır.
Köktürk yazıtları ile ilgili ilk yayınlar bu şekilde yapıldıktan sonra, Radloff ve Thomsen'in çalışmalarından yola çıkan Necip Asım (Yazıksız) Türkiye'de konuyla ilgili ilk çalışmayı yapmıştır (Orhun Abideleri, İstanbul 1340-41/M. 1924-1925.).
Eski Türkçe Dönemi : Köktürk , Uygur ve Karahanlı Türkçeleri. Köktürk (Orhun) ve Uygur Türkçesi, Karahanlı Türkçesi ile birlikte Eski Türkçe dönemi içinde değerlendirilir. Başka bir deyişle, 13. yy'a kadar Türk dünyasının doğu kolunda iki ayrı bölgede iki ayrı yazı dili oluşmuştur.
Köktürk yazısınını çözen Thomsen olsa da, yazıtlar üzerine ilk yayını yapan Radloff'tur (Die alttürkischen Inschriften der Mongolei, Erste, Zweite, Dritte Lieferung, St.
İS VII. yüzyılda dikilen Çöyren yazıtı Türklerin ilk alfabesi olan Göktürkçe'yi belgelemiş ve anıtlaştırmış ilk yapıttır. Daha iyi bilinen Orhun Yazıtları da İS VIII. yüzyılda Göktürkçe yazılmıştır. Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk'un anılarını ölümsüzleştirmiştir.
SON YAZILAR
Soğuk çay zararlı mı?
Gökçeada kime ait?
Namet et helal mi?
GTA 5 de online nasıl oynanır?
Susam türkiyede nerede yetişir?
Ferhatpaşa nereye bagli?
Point Blank Hesap Doğrulama nasıl yapılır?
Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı belgeleri nedir?
Ceyran yapması nedir?
Açıklık nedir edebiyat kısaca?
Hangisi yol ver işaretidir?
Birşey nasıl yazılır imla kılavuzu?
Küçük silikon kalıplarda kek nasıl yapılır?
Kalo ne demek Kürtçe?
Bozdoğan su kemeri ne işe yarar?
Kükürt dioksit zararları nelerdir?
Istanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi nasıl gidilir?
Kaz yumurtası ne yapılır?
32 gün Demirkırat ne zaman çekildi?
2 basamaklı en küçük doğal sayı ne?
Mercimek çorbasına ne kadar zerdeçal konulur?
Instagramdan tamamen nasıl çıkış yapılır?
Girdap nedir nasıl oluşur?
Hero Baby meyve püresi kaçıncı ayda verilir?
Olta makinelerinde devir ne demek?
Link kelimesinin Türkçe karşıtı nedir?
Simsar nedir ne iş yapar?
Köşek hangi hayvan?
Parmaktaki sigara lekesi nasıl çıkarılır?
Göze buz koyulur mu?
İstihkâm nedir Askeri?
Fiziksel yasanın diğer adı nedir?
Abdülhak Hamit Tarhan Makber şiiri neden yazdı?
Raffaello hangi ülkenin?
Kontraktil koful hangi canlılarda var?
Tavuk Dünyası makarna sosları nasıl yapılır?
Sulanmak ne demek argo?
Ataç sözlük anlamı nedir?
Sakız Rakısı neden yapılır?
Mektebim Kolejini kim satın aldı?