Küçük Ünlü Uyumu ( Düzlük - Yuvarlaklık Uyumu ) Düz ünlülerden sonra (a, e, ı, i) düz; yuvarlak ünlülerden sonra (o, ö, u, ü) ya düz- geniş (a, e) ya da dar-yuvarlak (u, ü) ünlü gelmesi kuralıdır.
Türkçe bir kelimede düz ünlüden sonra düz, yuvarlak ünlüden sonra yuvarlak dar veya düz geniş ünlüler bulunur. Ünlüler arasındaki bu uyuma " küçük ünlü uyumu " denir. Karpuz sözcüğü de küçük ünlü uyumuna uymaz.
müdir→müdür,mümkin→mümkün,,müşkil→müşkül.. Bu kurala uymayan Türkçe kelimeler: Avuç, avurt, kavurmak, kavuşmak, savurmak, kavun, karpuz , yağmur, çamur, tavuk, kabuk... ... Yani dört heceli bir kelimede ilk üç hece büyük ünlü uyumuna uyarken, son hece uyumu bozuyorsa, bu kelimeler kurala uymamış olur.
⇒ Başka dillerden Türkçemize girmiş olan sözcüklerde küçük ünlü uyumu aranmaz: alkol, otobüs , doktor, televizyon, profesör, otobiyografi…
Büyük ünlü uyumuna uymayan bir kelimede küçük ünlü uyumu aranmaz. Çünkü, büyük ünlü uyumu eskiden beri vardır, ancak küçük ünlü uyumu Osmanlı dönemi Türkçesinin son zamanlarında çıkmıştır. Dolayısıyla küçük ünlü uyumunun ön şartı kelimenin büyük ünlü uyumuna uymasıdır.
-Bu kurala uymayan yabancı kelimeler: alkol, daktilo, mönü, akordeon, rötar, radyo, tiyatro, otobüs, televizyon, horoz, kamyon, siroz...
Küçük ünlü uyumuna aykırı Türkçe kelimeler de vardır: avuç , avurt, çamur, kabuk, kavuk, kavun, kavurmak, kavuşmak, savurmak, yağmur vb. ... Küçük ünlü uyumuna aykırı bazı kelimelere getirilen ekler, kelimenin son ünlüsüne uyar : kavun-u, konsolos-luk, muzır-lık, müzik-çi, yağmur-luk vb.
Türkçe bir kelimenin ilk hecesinde kalın bir ünlü "a, ı, o, u" varsa, ondan sonra gelen bütün hecelerin kalın ünlülerle, ince bir ünlü "e, i, ö, ü" varsa sonraki hecelerin de ince ünlülerle sürüp gitmesi kuralı, büyük sesli uyumu : Çocuklaşmak, denizcilik gibi.
artlık ne demek? Bir eserin sonuna konulan bildiri.
ötümsüz . Ses telleri titreşmeden oluşan, titreşimsiz ses veren (ünsüz). Ciğerlerden gelen havanın ağız boşluğundaki tam kapalı veya yarı kapalı engellere çarpmasıyla oluşan, titreşimsiz ses veren (ünsüz), titreşimsiz, süreksiz, tonsuz, sedasız: ç, f, h, k, p, s, ş, t.
Öz: Yuvarlaklaşma, benzetme olayı sonucu düz bir ünlünün, kelimedeki dudak ünsüzünün ya da yuvarlak bir ünlünün etkisiyle yuvarlak bir ünlüye dönüşmesi olayıdır. ... Bu bakımdan dudak uyumu Türkiye Türkçesi yazı dilinde, ancak Latin harflerinin kullanılmaya başlanmasıyla kurala bağlanmıştır.
SON YAZILAR
Radar emniyet kemeri cezası yazabilir mı?
Web kamerası nedir ne işe yarar?
Se Bıra kimlerdir?
Yeni atanan polis eş durumundan tayin isteyebilir mi?
Mavi ışık korumalı gözlük işe yarıyor mu?
Kırılan tablet ekranı değişir mi?
Halk Eğitim Sertifikalarımı nereden görebilirim?
Boeing 747 800 kaç kişilik?
Yükseköğrenim nedir TDK?
Hangi araba daha hızlı?
Her gün yüzmek boy uzatır mı?
Ordovr tabağında neler olur?
Erhan günar kimdir?
Kanda folat değeri kaç olmalı?
FED Bankası kime ait?
Türk Telekom Faturasıza geçiş nasıl yapılır?
Amerikada neden içki yasağı?
Mevali ne demek Osmanlıca?
Akıllı fatura TL paketi nedir?
Liseye sınavsız yerleştirme nedir?
Vehim ne demek Osmanlıca?
Alyuvar kan hücreleri nerede üretilir?
Türkiye Güney Afrika uçakla kaç saat?
Alcatraz ismi ne demek?
Hisar Dergisi kim tarafından çıkarıldı?
Maldivler için vize gerekiyor mu?
Turyol Üsküdar Karaköy kaç dk?
Vodafone müşteri hizmetlerini nasıl ararım?
Digiturk sinyal yok ne yapmalıyım?
3Y1T kimler?
6 Kasım ayı ne burcu?
Ahmet Burak Erdoğan kimi öldürdü?
Windows 8 ISO dosyası kaç gb?
Bir resmin boyutu nasıl değiştirilir?
Viyanayi kim aldi?
Kuşlar gece neden uçar?
Konya 353 Nerenin kodu?
Görev çubuğu nedir ne işe yarar?
Yalan Dünya Dizi hangi kanalda?
Safran otu göze iyi gelir mi?