Cinaslı uyak , yazılışları aynı olup da farklı manalara gelen kelimelerle yapılan uyak çeşididir. Bu kafiyelerde sesteş kelimeler kullanılır. Başta Fuzuli, Nedim, Nefi ve Baki olmak üzere birçok Osmanlı şairi, gazel ve kafiyelerinde cinaslı uyak kullanmıştır.
Dize sonlarındaki söylenişleri aynı fakat anlamları farklı sözlerin oluşturduğu uyak türüne “ cinaslı uyak” denir. Sesteş sözcüklerle cinaslı uyak yapılır. Sesteş olmayan; ama okunduğunda kulağa aynı gelen sözlerle de cinaslı uyak yapılır. “Kuzusu – kuzu su” gibi.
Var gez dağda, kayalıkta, kırda. Yukarıdaki dizelerdeki kırda sesi tunç uyağa örnek olarak gösterilebilir. Burada 5 ses benzerliği bulunur ve kırda sesi kakırda tarafından kapsanır. İç içe geçmiş olan bu sesler tunç uyaktır.
Tunç Kafiye : Ses benzeşmesinin üçten fazla olması durumunda kelimelerin biri genellikle diğerini içine alır. Bu, durumda zengin kafiyenin adı “ tunç kafiye ” olur.
Uyak (Kafiye) Nedir Başka bir tanımla mısra sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğine uyak /kafiye denir. Dize sonlarındaki tek ses benzerliğine yarım uyak , iki ses benzerliğine tam uyak , üç ve daha fazla ses benzerliğine ise zengin uyak denir.
Zengin Kafiye Üç ya da daha çok sesin benzeşmesi ile oluşan kafiyedir. Cinaslı Kafiye Anlamları ayrı, fakat yazılış ve okunuşları aynı olan kelime ve kelime gruplarının mısra sonunda tekrarı ile oluşan kafiyedir. ÖNEMLİ NOT Aynı kelimenin tekrarı rediftir, cinas değildir.
Tunç Kafiye Kafiyeyi oluşturan sözcüklerden birinin diğerinin içinde geçmesine “ tunç kafiye ” denir. Bu beytin ilk dizesindeki “düz” sözcüğü, ikinci dizenin sonundaki “gündüz” sözcüğünün içinde aynı seslerle yer aldığından bu dizeler tunç kafiyelidir, “-e” ekleri rediftir.
Uyağı oluşturan sözcüklerden birinin, diğer sözcüğün içinde tam olarak yer almasıyla oluşan uyak türüne “ tunç uyak” denir. Tunç kafiyede sözcüklerden biri bağımsız bir sözcük, diğeri ise bunun son hecelerinden meydana gelmiş gibi aynı anlamlı bir sözcüktür.
Zengin uyak , diğer adıyla zengin kafiye, dize sonlarındaki ses benzerlikleri ile bulunur . Yani dize sonunda 3 ve daha fazla ses benzerliği var ise bu zengin uyaktır.
Dize sonlarında yer alan yazılışları aynı fakat görev ve anlamları farklı olan ses, ek veya sözcüklerin kullanılmasıyla oluşan bu ses benzerliğine uyak adı verilir. Uyak dize sonunda aranır. İzlenecek yolda öncelikle redife bakılır eğer redif yoksa uyak aranır. Bu sıralama ile şiirde uyak aranır.
Birbirine benzeyen seslerin sıralanışında herhangi bir kural yoktur. Benzer ses sayısı üçü geçince uyumda zenginleşme derecesi artmaktadır. Ancak bir ünlü ve bir ünsüz harften oluştuğu hâlde ünlü harfin üzerinde uzatma işareti varsa bu kafiyeler de zengin kafiye sayılır.
Dize sonlarındaki iki ses (harf) benzerliğine “ tam uyak” denir . Tam uyak, tam ses değerindedir. Tam uyağı oluşturan seslerin biri ünlü biri ünsüzdür. Ancak üzerinde uzatma işareti bulunan “â, û, î” sesleri ile yapılan uyaklar da tam uyak kabul edilmektedir.
– İki ses benzeşmesine dayanan kafiye ye tam kafiye denilir. Zamanla nasıl değişiyor insan, ... Not: Dilimize yabancı dillerden geçmiş “â, î, û” gibi uzun sesler iki ses değerine sahiptirler. Dizeler arasında sadece bu seslerden oluşan bir benzeşme varsa bu tam kafiyedir.
SON YAZILAR
Naruto vs Sasuke Final Battle kaçıncı bölüm?
Kütahya Valisi kaç yaşında?
Mint yeşili ile hangi renk?
250 gr makarna kaç kişilik?
Mustafa Ceceli Kimdir Kısaca Hayatı?
Roka tohumu nasıl ekilir?
Ağrı Dağı'nın zirvesindeki kar tabakası dünyamızın hangi katmanını oluşturu..
Bursa ikindi namazı saat kaça kadar kılınır?
Sözleşmeli Erlikten uzman çavuşluğa nasıl geçilir?
Uygulamalı bölümler hangileri?
Blu-ray film ne demek?
Cinaslı uyak nedir örnek?
Fatma Kala kimdir?
Bellek saat hızı ne demek?
Sapanca Gebze arası kaç saat otobüsle?
Türk Telekom aylık Youtube paketi nasıl iptal edilir?
BTS üyeleri hangi burç?
Zeytine şeker gübresi ne zaman verilir?
Letgodan ürün nasıl satılır?
Esmer tene hangi fondöten?
Masa Tenisi Kuralları kaç set?
Sekiz köşe kasket hangi yörenin?
Pilotlar ayda kaç TL alır?
Kaç tane Büyükşehir belediyesi vardır?
Tribudat neye iyi gelir?
Hollanda'da kaç dil konuşuluyor?
Bebeğin gözüne anne sütü sürülür mü?
Xbox oyunları pc de çalışır mı?
Paralize etmek ne demektir?
Instagram hikaye ayarları nasıl olmalı?
Kaypancak çorbası nasıl yapılır?
Istanbul Rusya uçak ile kaç saat?
250 gr buğday kaç bardak eder?
Iett'de aktarma süresi ne kadar?
Hamam otu tozu tüyleri azaltır mı?
Mustafa Türkay Tatar ne iş yapar?
Kıpçak Türklerinden kalan tek eser hangisi?
Alt Shift ne işe yarar?
Pronet nedir ne iş yapar?
Türk Telekom süper 8 GB tarifesi ne kadar?