Toricelli denklemi ya da zamansız hız denklemi İtalyan bilim insanı Evangelista Torricelli tarafından ortaya konulan bir klasik mekanik denklemidir. İvmeli hareket yapan bir cismin son hızının bulunmasında, zamanın (t) hesaba katılmamasıyla oluşturulan denklemdir.
Hız problemlerinde hız formülü x=V.t olarak bilinmektedir. Bu formülde x=Yol, V= Hız ve t=Zaman olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu şekilde bir aracın hızı hesaplanırken merak edilen diğer konu ortalama hızdır. Ortalama hızı hesaplarken de alınan toplam yol miktarının toplam süreye bölünmesinden yararlanılır.
Yani, hız , bir hareketlinin birim zamandaki yer değiştirmesi; sürat, birim zamanda almış olduğu yoldur. diyebiliriz. Sürat = Yol / Zaman şeklinde gösterilir. Birimi SI birim sisteminde yolun birimi olan metre(m) ve zaman birimi saniye (s) olduğu için sürati ifade ederken metre / saniye şeklinde gösteririz.
Cismin hızı arttıkça havanın uyguladığı direnç kuvveti de artar ve öyle bir an gelir ki, hava direnç kuvveti cismin ağırlığına eşit olur. Bu durumda cismin üzerinde ki net kuvvet sıfır olduğundan cisim sabit hızla hareket etmeye başlar bu hıza limit hız denir.
İki boyutlu durumlarda açısal hız tek bir sayı olarak sonuçlanır ve yönü yoktur ancak bir eksen yönü vardır. İki boyutlu hareketlerde açısal hızın işareti bulunduğu eksenin değişmesi ile değişir .
Toplam seyahat edilen mesafeyi, seyahat için harcanan toplam zamana böl. Bu sana ortalama hızı verecek. . Yani eğer Cem 3 saat boyunca 50 km/sa, 2 saat boyunca 60 km/sa ve 1 saat boyunca 70 km/sa hızla seyahat ederse ortalama hızı 57 km/sa olur.
Sürat SI metrik sistemde saniyede alınan yol (metre cinsinden) olarak ölçülebilir. Hızın birim zamandaki değişimi ivmedir.
Hız gibi sürat da boyutlara ve büyüklüğe sahiptir ve zamana bölünebilir. SI birim sistemine göre birimi metre bölü saniyedir ancak günümüzde en çok kullanılan şekli kilometre bölü saattir. ABD ve Birleşik Krallık'ta ise mil bölü saat olarak kullanılır.
Yukarıda yazdığımız gibi hız X = V x T üzerinden hesaplanmaktadır.
Toplam seyahat edilen mesafeyi, seyahat için harcanan toplam zamana böl. Bu sana ortalama hızı verecek. . Yani eğer Cem 3 saat boyunca 50 km/sa, 2 saat boyunca 60 km/sa ve 1 saat boyunca 70 km/sa hızla seyahat ederse ortalama hızı 57 km/sa olur.
Cismin hızı arttıkça havanın uyguladığı direnç kuvveti de artar ve öyle bir an gelir ki, hava direnç kuvveti cismin ağırlığına eşit olur. Bu durumda cismin üzerinde ki net kuvvet sıfır olduğundan cisim sabit hızla hareket etmeye başlar bu hıza limit hız denir.
Limit hızı ise hızın gelebileceği maksimum değerdir. Eğer limit hız olmasaydı hızın değeri sonsuza kadar artardı.
Açısal momentum, herhangi bir cismin dönüş hareketine devam etme isteğinin bir göstergesidir ve bu nicelik cismin kütlesine, şekline ve hızına bağlıdır . Açısal momentum bir vektör birimidir ve cismin belirli eksenler üzerinde sahip olduğu dönüş eylemsizliği ile dönüş hızını ifade eder.
Dairesel hareket yapan Dünya üzerindeki bir noktanın birim zamanda oluşturduğu dönüş açısıdır. Dünya, ekseni çevresindeki hareketi sırasında 4 dakikada 1 derecelik, 1 saatte 15 derecelik, 24 saatte 360 derecelik dönüş yapar. Açısal hız , dünya üzerindeki her noktada aynıdır.
Bir parçacığın ani hızını hesaplarken, o parçacığın belirli bir zaman aralığında, konum-zaman grafiğine ihtiyaç duyulur hız=yol/zaman . Konum-zaman grafiğinde, istenilen ana karşılık gelen konumun, grafiğe teğet olan doğrusunun, tanjantı anlık hızı verir.
Matematiği kullanarak, bir nesnenin aldığı yol boyunca herhangi bir andaki hızını hesaplamak mümkündür. Buna anlık hız denir ve v = (ds)/(dt) denklemi şeklinde ya da nesnenin ortalama hız denkleminin türevi olarak ifade edilebilir.
Not: Eğer cismin hızı sabit ise ortalama hız ile ani hız değerleri birbirine eşit olur.
Hızı ölçen aletler hangi alanda ölçüm yapıldığına göre değişir. Örneğin meteorolojide havanın hızı anemometre denilen araçla ölçülürken bir aracın hızı takometre ile ya da bir diğer adı kilometre saati ile ölçülür. Ayrıca radar denilen aletle de taşıtların hızları ölçülür.
SON YAZILAR
Veraset ilamında kayıt bulunamadı ne demek?
Tayland otel fiyatları kaç baht?
Kuşlara vitamin kaç günde bir verilir?
Uygur metinlerinin adları nelerdir?
E nabız giriş nasıl kayıt olunur?
Rtx 3080 ti kaç dolar?
Su maymunu canlı mıdır?
1 dilim Algida Maraş kaç kalori?
Kalanşo çiçeği ne anlama gelir?
Baklava vegan mıdır?