Örnekler: Güçlü kuvvetli, ses seda, şan şöhret, akıllı uslu, köşe bucak, kılık kıyafet , yorgun argın, laf söz, mutlu mesut, sağlık sıhhat, evirmek çevirmek, gizli saklı, ilgi alaka, kesin kati, kural kaide, zarar ziyan, zengin varlıklı, hısım akraba, ite kaka vb.
ufak tefek , yırtık pırtık, tek tük, eski püskü, eğri büğrü ...
Birden farklı yolla yapılır. Örneğin: sözcüğün ilk hecesinden sonra bazı ünsüzlerin getirilerek yeni hece oluşup sözcüğün ilk haline eklenmesi ile oluşan pekiştirme . Pekiştirme yapmanın bir diğer yolu da ikileme kullanılarak yapılan pekiştirmelerdir. Yani ikilemeler de pekiştirme grubuna dahildir.
İsim durum ekleri ve iyelik ekiyle yapılan ikilemeler de ayrı yazılır: baş başa, diz dize, el ele, göz göze, iç içe , omuz omuza, yan yana; baştan başa, daldan dala, elden ele, günden güne, içten içe , yıldan yıla; başa baş, bire bir (ölçü), dişe diş, göze göz, teke tek; ardı ardına, boşu boşuna, günü gününe, peşi peşine ...
Pekiştirme Sıfatı : Anlamı güçlendirilmiş olan sıfatlara pekiştirme sıfatı denir. Sıfatlarda anlam değişik yollarla pekiştirilir . 1. Sıfat olan kelimenin ilk sesine kadar olan kısmı alınır.Bu kısım m,p,d,s ünsüzlerinden biriyle pekiştirilir . Örnek : Masmavi bir denizdi.
Türk Dil Kurumu 11. baskı Türkçe Sözlük'te ön maddesinde “önünde sonunda ” olarak, Tanıklarıyla Tarama Sözlüğünde'de öñ soñ maddesinin açıklamasında “er geç, önünde sonunda , nihayet” olarak geçmektedir.
➡Eninde Sonunda deyiminin anlamı:Nihayet, en sonunda anlamlarında kullanılan bir deyimdir. Önünde sonunda deyiminden bozulmuştur. İşin başında ya da sonunda istenilenin gerçekleştirileceğini ifade eden bir deyimdir.
Soruda verilen cümlede “tanışır tanışmaz” ikilemesi biri olumlu biri olumsuz yapıda ve “çabukluk” anlamında ve zarf görevindedir. ... D seçeneğinde ise “ görür görmez ” ikilemesinde olumlu olumsuz bir oluşumla birlikte bu ikilemede “çabukluk” söz konusudur ve bu ikileme de zarf görevinde kullanılmıştır.
İkilemeler söz tekrarlarıdır. " bir bir , ara sıra, az buz, zar zor, ağrı sızı, boş boş, bet beniz, buram buram, eş dost, iyi kötü, ağır aksak, eciş bücüş, yarım yamalak, apar topar, yırtık pırtık, ufak tefek, az çok, şöyle böyle, çıtır çıtır..."
Cevap : ✏ İkileme anlamı güzelleştirip güçlendirmek için kullanılır. Fakat yineleme anlamı güçlendirmek için kullanılır. Yani aralarındaki fark ikileme anlatımı güzelleştirmek için de kullanılırken yineleme anlamı güçlendirmek için kullanılır.
» eski püskü, eğri büğrü, yarım yamalak, çer çöp … Her İkisi de Anlamsız Sözcükten Oluşan İkilemeler : » ıvır zıvır, eften püften, mırın kırın…
İkilemeler çeğitli şekillerde oluşturulabilir : Anlamsız iki sözcükten oluşanlar. ... Anlamlı + anlamsız sözcükten oluşanlar. ... Yakın anlamlı sözcüklerle kurulanlar: ... Zıt anlamlı sözcüklerle kurulanlar. ... Yansıma sözcüklerden oluşturulanlar. ... Aynen tekrar yoluyla oluşturulanlar. ... İsim tamlaması şeklindeki ikilemeler . ... 8. '
Yakın anlamlı sözcüklerle oluşanlar: "yalan yanlış, akça pakça, eş dost, kol kanat, delik deşik, doğru dürüst, ak pak, adı sanı, akıl fikir, mal mülk, ayan beyan, şöyle böyle , ağır aksak..." İkilemeler ayrı yazılır: yazılırken sözcüklerin arasına virgül ya da kısa çizgi gibi bir işaret konulmaz.
Her İkisi de Anlamsız Sözcükten Oluşan İkilemeler : Örnek: ıvır zıvır , eften püften, mırın kırın…
Eski püskü, eğri büğrü, yamru yumru , yırtık pırtık, estek köstek, süklüm püklüm, incik boncuk... vb. Ev mev, ters mers, dolap molapörneklerinde ses değişiminde önsese “–m”ünsüzü gelerek bir tür gölge sözcük oluşmuştur. Bu nedenle bu tür ikilemelere "gölgeli ikileme * denir.
SON YAZILAR
Aracın değişen parçalarını nasıl öğrenirim?
Ilk Yeniçeri kışlası hangi şehirde açıldı?
Stajyer kısaltması nasil yazılır?
Osman rolünü kim oynuyor?
Carrefoursa kapıda ödeme var mı?
Kapanmada araç muayene istasyonları açık mı?
Erkeklerin neden memesi vardır?
London kuvveti güçlü mü?
Milli benlik ne demek?
Anadolu Hayat sigortası hangi hastanelerde geçerli?
