Tamlayan ek almamı, tamlanan -i eki aldığı için belirtisiz isim tamlaması oluşmuştur. Burada tamlayan tamlananın ne ile ilgili olduğunu göstermektedir. Tamlayan ek almamıştır. Tamlanan ise -i eki alarak belirtisiz isim tamlaması oluşmuştur.
Belirtili isim tamlamalarını cümle içerisinde bulmak oldukça kolaydır. Özellikle tamlayan eki ve tamlanan eklerine bakılabilir. Bunun dışında tamlanana ''kimin, neyin'' soruları ile tamlayan bulunabilir. Ayrıca tamlayan tamlananın kime ve neye ait olduğunu bildirmektedir.
Bu iki isimden tamlayananın ek almadığı, tamlananın ise iyelik eki aldığı tamlamalara belirtisiz isim tamlaması denir. Tamlayan yani birinci isim ek almaz, tamlanan yani ikinci isim iyelik (sahiplik) eklerinden birini “-ı, -i, -u, -ü“ alır. Böylece belirtisiz isim tamlaması meydana gelir.
Belirtili isim tamlaması ; tamlayanı ilgi eki (-in); tamlananı da iyelik eki (-i) almış isim tamlamasıdır. Tamlayan tamlananın kime ya da neye ait olduğunu kesin olarak bildirir. Tamlayanda veya tamlananda belirsizlik yoktur. Yani belirli bir şey yine belirli bir şeye aittir; ama bu aitlik geçicidir.
İsim tamlamalarında birinci kelimeye tamlayan; ikincisine de tamlanan denir. Tamlayan, tamlananın anlamını bütünler. Tamlayan başta gelir, tamlanan sonda (şiirde yer değiştirebilir). Bu, “Türkçede yardımcı unsur başta; asıl unsur sonda bulunur .” kuralına göre açıklanabilir. Asıl unsur tamlanandır.
Bir tamlamanın belirtili isim tamlaması olması için iki tane isimden oluşması, her iki ismin de tamlama eklerini almış olması yani birinci isim tamlayan ekini (ın, in, un, ün) ikinci isimde tamlanan ekini (ı, i, u, ü ) alır .
İsim tamlamalarında birinci kelimeye tamlayan; ikincisine de tamlanan denir. Tamlayan, tamlananın anlamını bütünler. Tamlayan başta gelir, tamlanan sonda (şiirde yer değiştirebilir). Bu, “Türkçede yardımcı unsur başta; asıl unsur sonda bulunur .” kuralına göre açıklanabilir. Asıl unsur tamlanandır.
Sıfat tamlamalarında isme “nasıl” veya “ hangi ” sorularını sorabiliriz. “Küçük çocuk” örneğine bakarsak, “Nasıl çocuk?” sorusunu sorduğumuzda “küçük” sıfatını bulabiliriz. Aynı şekilde “bu ev” tamlamasında “ Hangi ev?” sorusunu sorduğumuzda “bu” sıfatını bulabiliriz. İsim tamlamalarında ise “Ne?” sorusu sorulmaktadır.
Belirtili isim tamlamalrında birinci isim , ikinci ismin ( varlığın adı ) kime, neye ait olduğunu olduğunu gösterir. Tamlayan isim : " -in, -ın, -ün, -un " eklerinden birini alır. Tamlanan isim : " -i, -ı, -ü, -u " eklerinden birini alır. ÖRNEK ( 1 ): Okulun bahçesi »»»»» bahçenin, okula ait olduğunu belirtir.
İsim tamlamaları ; birbiri ile ilgili, bir diğerini iyelik yönünden tamamlayan, en az iki isimden meydana gelen kelime gruplarıdır.
Bir tamlamanın belirtili isim tamlaması olması için iki tane isimden oluşması, her iki ismin de tamlama eklerini almış olması yani birinci isim tamlayan ekini (ın, in, un, ün) ikinci isimde tamlanan ekini (ı, i, u, ü ) alır .
Ve bu tamlamalarda tamlanana, “Nasıl, hangi, kaç?” gibi soruları sorarak tamlayanı bulabiliriz. İsim tamlamalarında ise tamlanana “Ne, neyin, kim, kimin?” gibi soru ları sorarak tamlayanı bulabiliriz.
Bir tamlamanın belirtili isim tamlaması olması için iki tane isimden oluşması, her iki ismin de tamlama eklerini almış olması yani birinci isim tamlayan ekini (ın, in, un, ün) ikinci isimde tamlanan ekini (ı, i, u, ü ) alır .
NOT: Cümle içerisinde, niteleme sıfatı olan sözcüğü bulmak için isme " nasıl " sorusunu sorarız. “Kurumuş yapraklar yere döküldü.” cümlesindeki altı çizili sözcük, yaprağın nasıl olduğunu yani niteliğini bildiriyor. İsme “ Nasıl yapraklar?” diye sorarsak cevap olarak “kurumuş” sözünün geldiğini görürüz.
Sıfat ya da ön ad; isimlerin ya da diğer sıfatların önüne gelerek onları miktar, sıra, konum, renk, biçim, bıraktığı izlenim gibi çeşitli yönlerden tanımlayan, tarif eden kelime türü. Sıfat ile nitelediği veya belirttiği ismin oluşturduğu kelime grubuna " sıfat tamlaması" denir.
İsim tamlamalarında birinci kelimeye tamlayan ; ikincisine de tamlanan denir. Tamlayan , tamlananın anlamını bütünler. Tamlayan başta gelir, tamlanan sonda (şiirde yer değiştirebilir). Bu, “Türkçede yardımcı unsur başta; asıl unsur sonda bulunur .” kuralına göre açıklanabilir. Asıl unsur tamlanandır.
İşte bu durumda birbiriyle ilgisi olan, biri diğerini sahiplik (iyelik) yönünden tamamlayan, en az iki isimden oluşan kelime gurubuna başvurulur ki bunlara biz “ isim tamlamaları ” diyoruz. Örneğin; resimde görülen nesneye sadece “düğme” demek onu tam anlamıyla tarif etmediğimiz anlamına gelir.
Tamlama bir ismim benzerlerinden ayrılabilmesi için başka bir isimle, sıfat veya zamirle anlam ilişkisi kurması ile oluşan sözlere tamlama denir. Tamlamalar tamlayan ve tamlanan olmak üzere en az 2 kelimeden oluşur. Tek sözcük tamlama olarak kabul edilemez. Tamlamalarda 2 tane Öge vardır.
Bir tamlamanın belirtili isim tamlaması olması için iki tane isimden oluşması, her iki ismin de tamlama eklerini almış olması yani birinci isim tamlayan ekini (ın, in, un, ün) ikinci isimde tamlanan ekini (ı, i, u, ü ) alır. Not: Belirtili isim tamlamalarının tamlayanı veya tamlananı zamir olabilmektedir.
SON YAZILAR
Welsoft kumaş hammaddesi nedir?
Arslan Yazilisi nasil?
H2O nedir nasıl okunur?
Allah cc niçin peygamber göndermiştir söyleyiniz?
Altınbaşak kepekli bisküvi kaç kalori?
Suavi kimdir nerelidir?
Tavuk yumurtası kaç derecede saklanmalı?
MultiNet ile internetten alışveriş yapılır mı?
Son BIOS zamanı ne demek?
Cannes Film Festivali ne zaman yapılır?
