Birçok farklı örnek ele almak suretiyle yan cümleciği ifade etmek mümkün. ''Odaya geldiği zaman evin ışıkları yandı.'' Burada, 'Odaya girdiği zaman' cümlesi yan cümlecik olarak öne çıkıyor. Kalan diğer kısım ise temel cümledir.
Temel cümlenin bir öğesi durumundaki yargılara yan cümlecik denir. Yan cümlecik , temel cümleyi anlam bakımından açıklar, güçlendirir. Yan cümlecik genellikle cümlenin başında bulunur ve cümlede çeşitli görevlerde bulunabilir : Eve telefon etmek onu biraz rahatlamıştı.
Yan cümle ise, yüklemin anlamını tamamlayan fiilimsi veya çekimli fiille oluşturulan bir kelime grubudur. Temel cümleyi oluşturan yüklemi cümleden çıkardığımızda anlamsız bir kelime yığını kalır. ... Ayrıca yan cümleler genellikle fiilimsilerle ve çekimli fiillerle (şart kipi) yapılır.
Türk Dil Kurumu 'na göre Yan cümle kelimesinin anlamı: Çekimli bir fiilden sonra kullanılan ki bağlacı, dilek kipi veya şartlı birleşik zamanla kurularak temel cümleye bağlanan cümle , yan tümce: Öyle sanıyorum ki Ali bugün gelir.
Bu durumda cümle , "ki" bağlacı kaldırılarak yeniden düzenlenirse ve ana cümlenin yüklemi tespit edilirse, yan cümlecik kendini belli edecektir: Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini. (Gözlerimin rengini unuttuğunu duydum. "Duydum" yüklem.)
2 - Çekimli Fiillerle yapılanlar Fiilin yüklem olabilmesi için çekimli olması gerektiğini söylemiştik. Ancak her çekimli fiil yüklem olmaz, bazen cümlenin tamamlayıcı öğesi olur . İşte bu durumda, yani çekimli bir fiilin bir öğe olduğu durumda, bu fiil yan cümlecik olur .
Cümlede zarf tümlecini bulmak için öncelikle diğer öğelerde olduğu gibi yüklem bulunur . Daha sonra yükleme “ nasıl , ne zaman, niçin, neden, niye?” gibi zarf tümlecini bulduran soruları sorarız. Bulunan kısımda bir tamlama, kelime grubu veya deyim varsa bunlara dikkat ederek cevabı veren öbeği zarf tümleci olarak alırız.
Yüklem bulunduktan sonra, belirtili nesneyi bulmak için yükleme “neyi, kimi” soruları yöneltilir. Bu soruların yanıtı, belirtili nesneyi verir. Örneğin, “Her akşam haberleri izlerim.” cümlesinde “neyi izlerim?” sorusunun cevabı olan “haberleri” kelimesi, belirtiyi nesnedir.
Birleşik cümle kısaca, içerisinde birden fazla yargı barındıran cümlelerdir. Bu yargılardan esas olan temel cümlenin yargısıdır. Temel cümlenin yargısına bağlı veya temel cümlenin yargısını tamamlayan yan veya yardımcı yargılar ikincil unsur olarak yer alırlar.
Sıralı cümleler , yüklemleri ayrı olmasına rağmen aralarında bir anlam bağı bulunan cümlelerdir. ... Bu bilgilerden hareketle “En az bir ögesi ortak olan sıralı cümlelere bağımlı sıralı cümle ; ögeleri arasında bir ortaklık olmayan sıralı cümlelere ise bağımsız sıralı cümle denir.” şeklinde bir tanım yapabiliriz.
Bağlı cümle , bağlaçlar ile birbirine bağlanmış birden fazla cümleden oluşan cümle grubudur. Bağlı cümlede cümleler birbirine ama, ancak, fakat, lakin, ne var ki, ne yazık ki, yalnız, çünkü, oysa, oysaki, mademki, ve, veya, ne ... ... hem ..., halbuki gibi bağlaçlarla bağlanır. Erkenden kalktım ve yola çıktım.
Zarf tümleci cümlede yüklem ile bildirilen iş, oluş veya yargının zamanını, durumunu, miktarını, yönünü, koşulunu vs. bildiren öğedir. Yükleme yöneltilen ne zaman, nasıl, ne kadar, nereye, hangi takdirde vb. soruların yanıtı niteliğindedir: "Ablamlar haftaya yola çıkacaklarmış." (eylemin zamanını belirtir)
] Zarf tümlecini bulmak için yükleme "nasıl?, ne zaman?, ne kadar?, nereye?" ve "kiminle?, neyle?, niçin?, neden?, niye? " soruları sorulur.
Belirtili nesne ve belirtisiz nesne olmak üzere ikiye ayrılır. Belirtme hâl eki alanlara belirtili ; yalın hâlde olanlara da belirtisiz nesne denir. ] Belirtisiz nesnenin kullanılması ile belirtili nesneninki arasında belirgin anlam farkı vardır. ... Belirtili nesnenin cümle içinde belirli bir yeri yoktur.
Genelde fiil olmak üzere, bazen isimler de yüklem olabilir. Ayrıca yüklemler genellikle sonda bulunur . Yüklem cümlenin temel öğesidir, geriye kalan bütün öğeler onun yardımcısıdır. Cümlenin öğeleri bulunurken, en başta yüklem bulunur ve kalan bütün öğeler yükleme sorulan sorularla bulunur .
Açıklamalı Bağımsız Sıralı Cümle Örnekleri. "Kitapları çok severdi." sözü yüklemi öznesi olan bir cümledir. "Evindeki kütüphanede binlerce kitabı vardı." sözü de eksiksiz bir cümledir. ... "Kitapları çok severdi; evindeki kütüphanede binlerce kitap vardı." cümlesi ise bir bağımsız sıralı cümle olur.
SON YAZILAR
Sulu boya tekniği nedir nasıl yapılır?
NFC yüzük ne ise yarar?
Motor silindir nedir ne işe yarar?
Kenan Sofuoğlu'nun oğlu ne zaman öldü?
Coca Cola tersten okununca ne anlama geliyor?
Sevil Akı Saner aslen nereli?
Main Board nedir ne işe yarar?
Counter Strike 1.6 Bunny nasıl yapılır?
Eczanede kedi biberonu var mı?
Hangi saatlerde balık tutulur?
Sosyal medyada block ne demek?
Bebe rexha dini nedir?
Minareler arasına asılan ışıklı yazıya ne denir?
Petrol nasıl oluşur 4 sınıf?
Ilizyon nasıl yazilir TDK?
Istanbul üniversitesi işletme bölümü nerede?
Ankara Etimesgut Bolu Abant arası kaç km?
Ecmel Vera ismi ne anlama geliyor?
Bir kanıyı değiştirmek ne demek?
Doktorlar dizisindeki Ela kiminle evli?
Bir gezegenin çekim ivmesi nelere bağlıdır?
Maamâfih ne demek?
Tam bugday ekmek kilo aldırır mı?
Hız vektör müdür?
Genel rukye ayetleri nelerdir?
Deniz Zeyrek nerede doğdu?
Antepli Mennan usta öldü mü?
Urfa Semsek nasıl yapılır?
Tevbe suresi 128 ayette ne anlatılıyor?
Yandex navigasyon radarları gösteriyor mu?
Baklava KDV oranı kaç?
Aygaz mini tüp kaç kg?
Aspirasyon cihazı hangi durumlarda kullanılır?
Samsung S20 FE su geçiriyor mu?
iPhone XR boyut kaç cm?
Cek Guevara kimdir?
1 ton altın kaç Dolar?
4 büyük kitap kimlere verilmiştir?
DLC nin acilimi nedir?
Gedikli köyü nereye bağlı?
