Nutuk : Tekke - Tasavvuf Edebiyatı Nazım Türü Nutuk , tarikata yeni giren dervişlere, tarikat derecelerini, tarikat adâbını öğretmek için söylenmiş şiirlerdir. Türkmen Alevi ve Bektaşilerinin, aşık tarzı halk edebiyatı nazım türü olan nefese verdiği isimdir. Türün en önemli temsilcisi Kaygusuz Abdal'dır.
İlahi , Allah'ı övmek, O'na dua etmek ve en büyük aşkın Allah aşkı olduğunu belirtmek amacıyla yazılmış makamla okunan dini tasavvufi halk edebiyatı nazım şeklidir. Arapça kökenli bir kelimedir. Bir başka kullanımı da şaşma ve sitem bildiren ünlemdir.
İlahi , Allah'ı veya çeşitli kutsal kişi ya da varlıkları övmek amacıyla bestelenen sözlü dinî şarkılar. İlahi kelimesi Arapça kökenli bir kelimedir ve "Ey Tanrım!" anlamına gelmektedir. İlahiler çok eski zamanlardan bu yana dinlerin ve inançların önemli bir parçasını oluşturmuştur.
Tekke edebiyatı kadrosu içinde daha çok Alevî-Bektaşî şairleri tarafından kaleme alınan devriyyeler, mutasavvıflar nazarında muteber sayılan "devir nazariyesi"ne uygun tarzda yazılmış, şekil itibariyle kıt'alardan meydana gelen uzun manzumelere denir.
Doğrudan doğruya dinî temalara bağlı tekke edebiyatı nazım şeklidir. İlâhî 'nin kelime anlamı "Allah'a mahsus, Allah'a ait" demektir. Bu yüzden ilâhi türüne giren şiirlerde büyük ölçüde Allah sevgisi ve onun çevresinde her türlü dinî konu işlenir.
Deme (deyiş), Alevi-Bektaşî halk ozanlarının bağlama eşliğinde söyledikleri tasavvufi şiirlerdir. Nefes ve İlahi'nin Alevi-Bektaşî edebiyatındaki karşılığıdır.
Üç aylarda recebin ilk gecesinden başlayarak ramazanın teravih kılınan son gecesine kadar, bazı uygulamalarda yatsı namazından çıkıldıktan, bilhassa ramazanda sahurdan sonra birkaç müezzin tarafından minarede topluca okunan , çoğu Arapça dua ve yakarışları ifade eden bir cami mûsikisi türüdür.
Bu inişe nüzûl; Allah'a dönüşe de hurûç denir. İşte bu inişi ve çıkışı anlatan şiirlere devriye denir. Felsefi bir konuyu işlediğinden anlaşılması zordur. 11'li hece ölçüsüyle söylenir.
İnsanın varoluşunu anlatan tasavvufi şiirlerdir. Devir kuramını anlatır.
Şiirlerinde dili oldukça sadedir, zamanının halk dilini kullanmıştır. Nazım biçimi olarak "ilahi"yi seçmiştir. "Risalet'ün Nushiye (Nasihatlar Kitabı) ve Divan" adlı kitabı vardır.
Edebiyatta özellikle Alevi ve Bektaşiler tarafından kullanılmakta olan deme nazım türü düşüncelerini dile getirmek için kullandıkları bir nazım türüdür. 8'li hece ölçüsü kullanılarak yazılmakta olan şiirlerdir.
Nefes , Türk Edebiyatı'nda, İslami temellere bağlı Âşık Halk Edebiyatı nazım şekillerinden ilahilerin Alevi-Bektaşi aşıklarınca yazılanlarına denir. Konusu genellikle tasavvuftaki vahdet-i vücud, Alevi-Bektaşi ilkeleri, tarikat kurallarıyla ilgilidir. Dili sade bir Türkçe olan nefesler biçim olarak koşmaya benzer.
Doğrudan doğruya dinî temalara bağlı tekke edebiyatı nazım şeklidir. İlâhî 'nin kelime anlamı "Allah'a mahsus, Allah'a ait" demektir. Bu yüzden ilâhi türüne giren şiirlerde büyük ölçüde Allah sevgisi ve onun çevresinde her türlü dinî konu işlenir. ... İlâhiler genellikle 7, 8, 11, 14 ve 16'lı hece ile yazılır.
SON YAZILAR
Mersinde deniz var mı?
Emiri arz kimdir?
Türkiye Hayat Emeklilik müşteri temsilcisine nasıl bağlanırım?
LTS anlamı nedir?
Avcılar tam olarak nerede?
Proje içeriği nasıl hazırlanır?
Armut vücut tipi kadınlar nasıl giyinmeli tesettür?
Halil Bezmen şu an ne yapıyor?
Hz Yusuf Filmi Oyuncuları kimdir?
Kars Çıldır Gölü Nasıl Gidilir?