Edebiyatta bir maksattan dolayı sözü hem hakiki, hem mecazi anlamlara uygun olarak kullanmaktır. Bir kelimeyi gerçek anlamının dışında benzetme gayesi gütmeden ve engelleyici ipucu olmaksızın mecazlı anlamda kullanmak olarak da tarif edilir. ... Kinaye başka bir deyişle gerçeği mecaz yoluyla dolaylı olarak anlatmaktır.
“ Kinayeli söyleyiş ” dilimizde ve edebiyatta sıklıkla kullanılan, anlamı güzelleştiren bir sanat olarak gösterilir. Halk arasında; bir sözün üstü kapalı bir şekilde ifade edilmesi, alaya alınması, şakaya vurulması durumlarında “ Kinaye yapmak” şeklinde kullanımı da mevcuttur.
Tevriye , anlamla ilgili edebî sanatlardan biri. Sesteş bir kelimenin bir dizede, beyitte, dörtlükte iki gerçek anlama gelecek biçimde kullanılmasına ve bir sözcüğün yakın anlamını söyleyip uzak anlamını kastetmeye tevriye sanatı denir. Örtmek, meramı gizlemek demektir.
Nitekim Arap dilinde cömert için " külü bol " (kesîrü'r-remâd) kinayesi, eski zamanda odun yakılıp yemeklerin pişirilmesi geleneğine dayalı olarak klişeleşmiş olup ateş ve külle ilgisi olmayan cömert kimse için de söylenir.
Örneğin; Ödevleri yaparken derslerine kulak verirsen sen de istediğin başarıyı yakalayabilirsin. (Bu cümlede “kulak verme” ifadesi aslında dersi dikkatli ve iyi dinlemek anlamına gelir. ... Bu tür anlatımlar gerçek halinden farklı bir anlam içermesi nedeniyle kullanılacak cümlede mecazlı söyleyiş haline neden olmaktadır.
Cümlede ifade edilen düşüncenin, genellikle alaycı biçimde, tersini kasteden anlatım biçimidir. Takımımız bu haftaki maçında muhteşem bir oyunla 4-0 mağlup oldu. Çocuk o kadar çalışkandı ki her dönem en az beş zayıf getirirdi.
- Sarımsak da acı ; ama evde lazım bir dişi . Bu cümlede geçen dişi sözcüğü ile tevriye sanatı yapılmıştır. Burada sarımsak tanesi anlamında diş sözcüğü kullanılmıştır.
Cömert kimse için " külü bol " denildiğinde asıl amaç onun cömert olduğunu ifade etmekse de külünün bol olması da olağandır. Halbuki mecazda sadece mecazi anlam kastedilir, gerçek anlamın kastedilmesine engel olan bir karîne-i mânia bulunur.
SON YAZILAR
Yerleştirme sonuç belgesi nereden alınır?
Meb DYS modülü nedir?
Bayram tatilinde idareciler ek ders alir mi?
Malezya halkı hangi dili konuşuyor?
Ebe yardımcı sağlık personeli midir?
Calvin Klein mağazası nerede var?
Kib bye ne demek?
Trombosit agregasyon nedir tıp?
Kuşlar ne yemez?
Istanbul Küba kaç saat uçuş?
