Bir cümlenin etken çatılı olup olmadığını anlamak için ilk olarak yüklem belirlenir. Yükleme ''işi yapan kim?'' şeklinde bir soru sorulur. Bu soru karşısında cevap alınabiliyor ise bu cümle etken çatılı bir cümledir. Eğer cevap alınmıyor ise cümle edilgen çatılı bir cümledir.
Yüklemle ilgili yanlışlıklar; yüklemin çatı, kişi, zaman, yardımcı fiiller, ek fiiller gibi konularda cümleye uygunluk göstermemesi durumudur. Cümlede yüklem eksikliği veya yüklemin uyumsuz olarak ortak kullanılması anlatım bozukluğuna neden olur.
Fiilde çatı konusunun öznesine göre alt başlıklarından biri olan etken fiiller, yüklemde belirtilen işi gerçekleştiren öznenin apaçık ortada olduğu cümlelerin çatı özelliğini ifade etmektedir. Yani etken cümlelerde gerçek özne vardır ve bu özne doğrudan yüklemde gösterilen işi yapan kişidir.
Bir fiilin geçişli olup olmadığını anlamak için öncelikle o cümlenin yüklemi bulunur . Sonra yükleme “ne, kim, neyi, kimi?” soruları sorulur. Cümlede belirtili veya belirtisiz bir nesne varsa, o yüklem geçişli kabul edilir. Yoksa geçişsiz kabul edilir.
Özellikle sıralı cümlelerde tümleç ( dolaylı tümleç , nesne (düz tümleç ), zarf tümleci ) kullanılması gereken yerde kullanılmamışsa anlatım bozulur. Bir tümlecin birden çok yüklem için ortak kullanımı mümkündür; ancak bu ortak tümleç yüklemlerden birine dahi uymazsa cümlede anlatım bozukluğu doğar.
Özne Yanlışlığından veya Eksikliğinden Kaynaklanan Anlatım Bozuklukları Cümlede öznenin bulunmamasından, öznenin gereksiz ekler almasından ya da özne olmayacak bir sözün özne gibi kullanılmasından kaynaklanır.
İşi yapan gerçek bir öznenin bulunduğu fiillere etken fiil denir. Örnek : 'Babam her gün kitap okuyor. ' cümlesinde okuma işini yapan kişi bulunur.
????Fiillerin özne ve nesneye bağlı olarak kazandığı anlama ve girdiği biçime çatı denir. ???? Fiil çatısı , en genel ifadeyle yüklemin özne ve nesne ile olan ilişkisidir. ????Konunun isminden de anlaşılacağı üzere çatı , sadece fiil cümlelerinde aranan bir özelliktir.
Bir fiilin geçişli olup olmadığını anlamak için öncelikle o cümlenin yüklemi bulunur. Sonra yükleme “ne, kim, neyi, kimi?” soruları sorulur. Cümlede belirtili veya belirtisiz bir nesne varsa, o yüklem geçişli kabul edilir. Yoksa geçişsiz kabul edilir.
Dolaylı Tümleç Eksikliği 1 Örnek Cümle Öğrencinin sınava girmesiyle (sınavdan) çıkması bir oldu. Bu işten nefret ediyordu; ama (işe) parası kalmamak için geliyordu. Sizi seven ve değer veren (size) arkadaşlarınız var. Yunanlılar şehri bombaladı; (şehre) ama giremedi.
Etken çatılı cümleler, özne ile yüklemin ilişkisine göre belirlenir. Bir cümlenin etken çatılı olup olmadığını anlamak için öncelikle yüklemi belirlenir ve yükleme “İşi yapan kim?” şeklinde bir soru sorulur. Eğer cevabını alabiliyorsak işte o cümleye etken çatılı diyebiliriz.
SON YAZILAR
Izgara köfte nasıl ateşte pişer?
Türk filozoflar kimlerdir?
1 bardak kahve kaç kalori yakar?
Ali Can Ulusoy kim?
8 aylık bebek salçalı yemek yer mi?
Mayıs ayında hangi yemekler yapılır?
G suite ne işe yarar?
Mickey Mouse orjinal adı nedir?
Samsung Galaxy S8 kaç ram?
Yuvarlak yüze nasıl kontür yapılır?
Coğrafi keşifler hangi ülkelerde başladı?
Celal Bayar Üniversitesi rektörü kim?
Fen edebiyat mezunları ne iş yapar?
Istanbul Kültür Üniversitesi Uçak Teknolojisi nerede?
Yapı kredi 0005 hata kodu nedir?
Bilgisayar ekran renk ayarı nasıl yapılır?
Progestan 200 mg vajinal ne işe yarar?
Vajinada kuruluk hamilelik belirtisi olabilir mi?
Gerçek cezerye nasıl yapılır?
Tost nasıl yumuşak olur?
Heyecan mı heyecan mı?
Güvercinin Ishalini ne keser?
Renk isimleri nereden geliyor?
4 nerenin numarası?
Rayka Kumru nereli?
Ameliyat sonrası varis çorabı neden giyilir?
Uğur Karakuş kim nereli?
40 yıl kaç ay yapar?
Nubiya aslanı kaç kg?
Buji yanarsa ne olur?
Görme engelli alfabesi kim icat etti?
Mavi Zamanlar Kitabı kaç yaş için?
Miladi kaçıncı yıldayız?
Suspicious partner konusu nedir?
Alegorik ne demek TDK?
Vade sonu geçmiş kart ne demek Ziraat Bankası?
A101 de damla çikolata var mı?
KPSS P3 60 puan almak için kaç net gerekir?
İstiare ne demek örnekler?
DAB radyo yayını var mi?