Ünsüzlerin Benzeşmesi (Detay) Türkçe'de " p, ç, t, k, s, ş, h, f " harfleri ile biten sözcüklerden sonra, " c, d, g " harfleri ile başlayan ekler gelirse; ekin ilk harfi " ç, t, k " olur. Bu kurala yumuşak sessizlerin sertleşmesi, kısaca benzeşme denir.
Ünsüz Sertleşmesi ( Ünsüz Benzeşmesi ) Nedir ? Özellikleri, Örnekleri. Aşağıdaki eklerin hepsi aslında yumuşak ünsüzle (-c, -d, -g) başlayan eklerdir. lâf-çı, silâh-çı, heves-ten, dolap-ta, ağaç-tan, kitap-çı, kuruyemiş-çi, çift-çi, cilt-çi, yurt-taş, kat-kı, coş-ku, coş-kun, yayıldık-ça, biç-ki, biç-ti, yat-tı, kanat-tı…
1. Karşılıklı olarak birbirine benzeme durumu. 2. yeni. dilb. Yan yana veya birbirine yakın bulunan farklı iki sesin ortak nitelikler alması veya aynîleşmesi, temsil, asimilasyon: “Yurtdaş > yurttaş.” “Penbe > pembe.” “Ağaçda > ağaçta.”
Türkçedeki herhangi bir kelime eğer sert sessiz harflerden biri ile (f, s, t, k, ç, ş, h, p,) sona ererse, daha sonraki gelecek olan ek için yumuşak ünsüzler (c, d, g) ile bitemez. Dil bilgisi açısından bu kurala ise ünsüz benzeşmesi ya da diğer ismi ile ünsüz sertleşmesi denmektedir. ...
Örneğin Şahıs Zamirlerinden biri olan ''Ben'' kelimesine yönelme eki getirildiğinde ''Ben - e değil'' Bana şeklinde yazılır ve bu şekilde telaffuz edilir. Aynı şekilde ''Sen'' zamiri de ''Sana'' biçiminde yazılır. ''E'' harfinin ''A''ya dönüşmesi ünlü değişimine örnek olarak gösterilebilir.
Ünsüz yumuşaması veya ünsüz değişimi, Türkçedeki bir ses olayıdır. Süreksiz sert ünsüzlerle biten sözcüklerin, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki ç, k, p, t ünsüzlerinin yumuşayarak - sırasıyla- c, g/ğ, b ve d'ye dönüşmesidir.
Sözcük köklerinin, gövdelerinin veya bazı ekleri almış hallerinin sonunda bulunan “p, ç, t, k” sessiz harflerinin yanına ünlü harfle başlayan bir ek geldiğinde “p, ç, t, k” sesleri yumuşayarak “p sesi b'ye”, “ç sesi c'ye”, “t sesi d'ye”, “k sesi g, ğ'ye” dönüşür. Bu duruma ünsüz yumuşaması adı verilir.
Ünsüz benzeşmesi ya da ünsüz uyumu, Türkçe dilbilgisindeki ses olaylarından biridir. Bu kurala göre herhangi bir kelimeye eklenen ve ünsüz harfle başlayan yapım ve çekim ekleri kendisinden önceki son harf sert ünsüz ise sert, yumuşak ünsüz ise yumuşak ünsüz harfle başlamak zorundadır: dolapta, aşçı, kitapçı vbg.
İç seste iki ünlü arasında bulunan ve vurguyu üzerinde bulunduran ikinci hece başındaki ünsüzlerin , açık ve zayıf boğumlanmalı ilk hece ünlülerinin etkisi altında, kendi hece sınırlarını aşacak bir yoğunlukla boğumlanmaları sonucunda, söz konusu ünsüzdeki tekrarlanmayı gösteren ses olayı: aşağı > aşşağı, aman > amman, ...
Türkçede "-k" ile biten yani ünsüz ile biten kelimeler, "-cık, -cik" eklerini aldıklarında kelimenin sonundaki "-k" düşer. Örneğin; "ufak-cık → ufacık" şeklinde örnek verebiliriz. Bazı birleşik sözcüklerin oluşumunda ünsüz düşmesi meydana gelebilir. "Üst-teğmen / üsteğmen" şeklinde örnek gösterebiliriz.
Türkçe'de kelimeler ek aldığında, köklerinde değişiklik olmaz. Bu kural iki kelime için geçersizdir. Buna göre, “ben, sen” sözcüklerine ismin –e hali (yönelme durumu) eki getirildiğinde kökteki e sesleri a'ya dönüşür. Buna ünlü değişmesi denir.
Ünlü , sesli veya vokal; ses yolu görece açık durumda iken, ses tellerinin titreşmesi ile (duyulabilecek şekilde) bir engele takılmadan oluşan; hecenin en küçük birimini oluşturan konuşma sesi.
Normalde kelimenin sonundaki sert sessize ünlü ile başlayan bir ek getirdiğimizde veya başla bir tarifle sözcüğün sonundaki sert ünsüz iki ünlü arasında kaldığında onun “b, c, d, ğ” ünsüzlerinden birine dönüşmesi gerekir. ... Bu duruma “ ünsüz yumuşamasına aykırılık ” denilmektedir.
SON YAZILAR
Rasyonel davranış nedir iktisat?
R harfi ile bir hayvan var mı?
Namaz kılmamak küfür mü?
BBG ne demek ingilizce?
Ruj hammaddesi nedir?
Fareyi ne kaçırır?
Indomie Hazır Noodle nasıl yapılır?
Karya isminin anlamı ne demek?
Kelimenin zıt anlamlısı ne?
Benzeşme nedir diğer adı?
Uçakta telefon kullanmak yasak mi?
Tez ve Makale arasındaki fark nedir?
Hotmail işareti nasıl yapılır?
Alo 183 Hangi durumlarda aranır?
Ilk ve son zıt anlamlı mıdır?
Kitin mantarların hücre duvarını ne oluşturur?
Aknaz peynir fabrikası nerede?
Bilgisayarda uyku modu nasıl yapılır?
maNga grubu dağıldı mı?
Preoksijenasyon nedir?
Türk Hava Yollarına nasıl yazılır?
Bulmacada düğün yemeği nedir?
Aşçı Çırağı ne kadar maaş alır?
Selma Hünel gerçekte kimdir?
Farid Farjad Türk mü?
Marid şeytanı nedir?
Motosiklet alım satım ücreti ne kadar?
Narlıdere istihkâm okulu ne yapar?
Topal'ın kızının adı ne?
444 nolu telefon nasıl alınır?
Ankara Gurleyik arasi kac km?
How do you use Nitro in GTA San Andreas?
Psikolojide sapıklık nedir?
Dondurulmuş insanlardan uyanan var mı?
Maydanoz kaç günde çıkar?
Velhasılı kelam ne demek TDK?
Ilk kez yumurtlayan muhabbet kuşu kaç tane yumurtlar?
Anıtkabir'de kaç basamak var?
Foyası meydana çıkmak foya nedir?
Degra cinsel ilişkiden ne kadar önce alınmalı?