P, ç, t, k seslerinden biri ile biten Türkçe ya da yabancı kelimelere ünlü ile başlayan ekler; yapım veya çekim ekleri getirildiğinde kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar . Bu yumuşama ile b, c, d, g, ğ' ye dönüşür. Bu duruma ünsüz yumuşaması denir.
İki heceli ve ikinci hecesinde ı, i, u, ü dar ünlüleri bulunan bazı kelimeler ünlü harf ile başlayan bir ek aldıkları zaman kelimenin ikinci hecesindeki ı, i, u, ü dar ünlü harf düşer. Bu duruma Türkçe ses bilgisinde ünlü düşmesi adı verilir.
Ünlü Düşmesi Konu Anlatımlı Örnekleri Buna orta hece düşmesi de denir: Örnekler : ağız→ağzı, burun→burnu, koyun(bağır, döş)→koynuna, alın→alnı, oğul→oğlu, gönül→gönlüm, beniz,→benzi, ömür→ömrüm, cürüm→cürmü, hüküm→hükmü, fikir→fikri...
1.2.2.2. Ünsüz Benzeşmesi Türkçede sedasız (sert) seslerden “ç, f, h, k, p, s, ş, t” ile biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzlerden “c, d, g” ile başlayan bir ek getirildiğinde “c, d, g” ünsüzleri sertleşerek “p, ç, t, k” seslerine dönüşür. Buna, ünsüz benzeşmesi kuralı denir.
Eğer bir sözcüğün sonunda “p, ç, t, k” sert ünsüzleri varsa ve bu sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g-ğ” harflerine dönüşür. Bu kurala ise ünsüz yumuşaması denir. K ünsüzü → G ya da Ğ'ye dönüşmektedir. Örnek olarak “Kitap” sözcüğünü ele alalım.
Sanat, millet, devlet, ahlâk, cumhuriyet, evrak, hukuk, sepet gibi bazı yabancı kelimelerde yumuşama olmaz : Örnekler: ahlâkım, merakımı, anketin, sanatı, millete, devletin, sürati, hakikatin, tazyiki, hukukun...
Bu ses olayında ''P'' harfi B'ya, K harfi G'ye ve T harfi de D'ye dönüşür. Ünsüz Yumuşamasına Aykırılık Nedir? Dilbilgisi kurallarına göre harf aldığında yumuşaması gereken sert ünsüzlerin olduğu gibi kalmasına ünsüz yumuşamasına aykırılık denir.
ÖRN: ağaç>ağaca, çocuk>çocuğu, senet>senedin, dolap>dolabın, ekmek>ekmeği, kitap>kitabım, tüfek>tüfeği, diyalog>diyaloğu, almak>almağa… – Bu daha çok sert ünsüzün iki ünlü arasında kalmasının sonucudur, ama kelime sonunda iki ünsüz bulunduğunda da yumuşama görülmektedir.
SON YAZILAR
Yıl dönümümüz nasıl yazılır?
Prof Dr Selin Sayek Böke kimdir?
Teknofest 2021 kimler katılabilir?
Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı kaç yıl?
2 yıllık ilahiyat dersleri nelerdir?
Pekiştirme nasıl yazılır?
Bim'de katı meyve sıkacağı ne kadar?
Gaz maddelerin özellikleri nelerdir 3 sınıf?
Hamilelikte patates kızartması yenilir mi?
Direksiyon sınavı sonucunu nasıl öğrenebilirim?
8800 GT kaç gb?
Avon sipariş ödeme nasıl yapılır?
Kod yürütülmesi devam edemiyor çünkü MSVCP140 dll bulunamadı ne demek?..
Mr Bean nere mezunu?
Kitapseç kargo parası kaç TL?
Sahibinden com ücretsiz nasıl ilan verebilirim?
Pil yakılırsa ne olur?
Kalimba calmak zor mu?
Assassin's Creed Origins kaç saatte biter?
Memurlukta TH sınıfı ne demek?
Anestezi ve reanimasyon hangi hastalıklara bakar?
Kili hangi boya ile boyanır?
Zerdeçal maskesi tüyleri yok eder mi?
Paydaları eşit olan kesirlerden payı büyük olan küçüktür doğru mu yanlış mı..
Süper Fırsat 2 GB nasıl yapılır?
Gökçe Bahadır nasıl kilo verdi?
Mıknatıs Bakıri ceker mi?
Izmir Demir Çelik Hisse kimin?
Sivas Yıldız Dağı merkeze kac km?
Windows 10 ekran videosu nasıl çekilir?
Disney prenseslerinin isimleri nelerdir?
Temel eğitim Genel Müdürlüğü ne demek?
İmsak ezan okunurken su içtim oruç bozulur mu?
Rüyada biriyle kavga etmek ne anlama gelir?
Defne ağacı nasıl budanır?
İzmir Afyon arası kaç saat sürüyor?
Tıbbi sekreterlik sertifikası nereden alinir?
Diş Hekimliği baraj puanı var mı?
Sayı kaçta biter?
Cartoon Network Türkiye nerede?