P, ç, t, k seslerinden biri ile biten Türkçe ya da yabancı kelimelere ünlü ile başlayan ekler; yapım veya çekim ekleri getirildiğinde kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar . Bu yumuşama ile b, c, d, g, ğ' ye dönüşür. Bu duruma ünsüz yumuşaması denir.
İki heceli ve ikinci hecesinde ı, i, u, ü dar ünlüleri bulunan bazı kelimeler ünlü harf ile başlayan bir ek aldıkları zaman kelimenin ikinci hecesindeki ı, i, u, ü dar ünlü harf düşer. Bu duruma Türkçe ses bilgisinde ünlü düşmesi adı verilir.
Ünlü Düşmesi Konu Anlatımlı Örnekleri Buna orta hece düşmesi de denir: Örnekler : ağız→ağzı, burun→burnu, koyun(bağır, döş)→koynuna, alın→alnı, oğul→oğlu, gönül→gönlüm, beniz,→benzi, ömür→ömrüm, cürüm→cürmü, hüküm→hükmü, fikir→fikri...
1.2.2.2. Ünsüz Benzeşmesi Türkçede sedasız (sert) seslerden “ç, f, h, k, p, s, ş, t” ile biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzlerden “c, d, g” ile başlayan bir ek getirildiğinde “c, d, g” ünsüzleri sertleşerek “p, ç, t, k” seslerine dönüşür. Buna, ünsüz benzeşmesi kuralı denir.
Eğer bir sözcüğün sonunda “p, ç, t, k” sert ünsüzleri varsa ve bu sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g-ğ” harflerine dönüşür. Bu kurala ise ünsüz yumuşaması denir. K ünsüzü → G ya da Ğ'ye dönüşmektedir. Örnek olarak “Kitap” sözcüğünü ele alalım.
Sanat, millet, devlet, ahlâk, cumhuriyet, evrak, hukuk, sepet gibi bazı yabancı kelimelerde yumuşama olmaz : Örnekler: ahlâkım, merakımı, anketin, sanatı, millete, devletin, sürati, hakikatin, tazyiki, hukukun...
Bu ses olayında ''P'' harfi B'ya, K harfi G'ye ve T harfi de D'ye dönüşür. Ünsüz Yumuşamasına Aykırılık Nedir? Dilbilgisi kurallarına göre harf aldığında yumuşaması gereken sert ünsüzlerin olduğu gibi kalmasına ünsüz yumuşamasına aykırılık denir.
ÖRN: ağaç>ağaca, çocuk>çocuğu, senet>senedin, dolap>dolabın, ekmek>ekmeği, kitap>kitabım, tüfek>tüfeği, diyalog>diyaloğu, almak>almağa… – Bu daha çok sert ünsüzün iki ünlü arasında kalmasının sonucudur, ama kelime sonunda iki ünsüz bulunduğunda da yumuşama görülmektedir.
SON YAZILAR
Ades başvuru nasıl yapılır?
Anadolu Efes Spor Salonu nerede?
Istanbul kart saglık calısanı kartı ne zamana kadar gecerli 2021?
Beşiktaş'ın kaç kupası var 2021?
Televizyon kumandası telefondan nasıl yapılır?
Trendyol taksit var mı?
Zula kaç GB ekran kartı istiyor?
Televizyondan YouTube nasıl açılır Telefunken?
Forma numaraları neye göre verilir Voleybol?
Turkcell Telefon hangi kargo ile çalışıyor?
Bozcaada feribotu kaç araba alıyor?
Sirke saç döker mi?
Uçuk için hangi krem kullanılır?
4 sınıf sözlü tarih Nedir?
Yanlar neden ağrır?
Izzet Yıldızhan'ın kaç tane çocuğu kaç tane karısı var?
Yalova'da LGS'ye kaç kişi girdi?
Iş analisti ne kadar kazanır?
3 sınıf görme olayı nasıl gerçekleşir?
Akbank geriye dönük kredi kartı ekstresi nasıl alınır?
Köpeklere hangi isimler verilir?
SAS nedir ne işe yarar?
Skype Web nedir?
Euzu besmele nasıl söylenir?
Pembe altın ne demek?
Prosedür ne demek örnek?
Gül ne kadar zamanda solar?
Gmail nedir nasıl alınır?
30 dk pilates kaç kalori yakar?
Amen kim der?
Namık Kemal Üniversitesinde hangi bölümler var?
Uçak ehliyeti ismi nedir?
Facebookta kısıtlı ne demek?
Distribütör garantisi nasıl anlaşılır?
Ankara Polatlı arası kaç km?
Kıvırcık Ali hangi mezhepten?
Evde nişan kaç kişi olur?
Her türlü atletizm yarışması için kullanılan alan parkura ne denir?
T shirt açılımı nedir?
Hangi bıçak taşınabilir?