P, ç, t, k seslerinden biri ile biten Türkçe ya da yabancı kelimelere ünlü ile başlayan ekler; yapım veya çekim ekleri getirildiğinde kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar . Bu yumuşama ile b, c, d, g, ğ' ye dönüşür. Bu duruma ünsüz yumuşaması denir.
İki heceli ve ikinci hecesinde ı, i, u, ü dar ünlüleri bulunan bazı kelimeler ünlü harf ile başlayan bir ek aldıkları zaman kelimenin ikinci hecesindeki ı, i, u, ü dar ünlü harf düşer. Bu duruma Türkçe ses bilgisinde ünlü düşmesi adı verilir.
Ünlü Düşmesi Konu Anlatımlı Örnekleri Buna orta hece düşmesi de denir: Örnekler : ağız→ağzı, burun→burnu, koyun(bağır, döş)→koynuna, alın→alnı, oğul→oğlu, gönül→gönlüm, beniz,→benzi, ömür→ömrüm, cürüm→cürmü, hüküm→hükmü, fikir→fikri...
1.2.2.2. Ünsüz Benzeşmesi Türkçede sedasız (sert) seslerden “ç, f, h, k, p, s, ş, t” ile biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzlerden “c, d, g” ile başlayan bir ek getirildiğinde “c, d, g” ünsüzleri sertleşerek “p, ç, t, k” seslerine dönüşür. Buna, ünsüz benzeşmesi kuralı denir.
Eğer bir sözcüğün sonunda “p, ç, t, k” sert ünsüzleri varsa ve bu sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g-ğ” harflerine dönüşür. Bu kurala ise ünsüz yumuşaması denir. K ünsüzü → G ya da Ğ'ye dönüşmektedir. Örnek olarak “Kitap” sözcüğünü ele alalım.
Sanat, millet, devlet, ahlâk, cumhuriyet, evrak, hukuk, sepet gibi bazı yabancı kelimelerde yumuşama olmaz : Örnekler: ahlâkım, merakımı, anketin, sanatı, millete, devletin, sürati, hakikatin, tazyiki, hukukun...
Bu ses olayında ''P'' harfi B'ya, K harfi G'ye ve T harfi de D'ye dönüşür. Ünsüz Yumuşamasına Aykırılık Nedir? Dilbilgisi kurallarına göre harf aldığında yumuşaması gereken sert ünsüzlerin olduğu gibi kalmasına ünsüz yumuşamasına aykırılık denir.
ÖRN: ağaç>ağaca, çocuk>çocuğu, senet>senedin, dolap>dolabın, ekmek>ekmeği, kitap>kitabım, tüfek>tüfeği, diyalog>diyaloğu, almak>almağa… – Bu daha çok sert ünsüzün iki ünlü arasında kalmasının sonucudur, ama kelime sonunda iki ünsüz bulunduğunda da yumuşama görülmektedir.
SON YAZILAR
En çok dinlenen radyo hangisi?
Klistenes hangi uygarlığa aittir?
Mevlüt saat kaçta okunur?
Mutluluğun resmi kim yaptı?
Türkiye'de kaç tane OSB var?
MF misin TM mi ne demek?
1024 gb kaç mb eder?
N harfi ile başlayan hayvan adı nedir?
Patlamalı ünsüzler nelerdir?
Konya Antalya kac saat otobüsle?
Eriğin kilosu kaç para 2021?
Son Durak 6 var mı?
Instagram takipçi nasıl arttırılır?
S yazıp 7000 e gönderince ne oluyor?
Sistem yazılımları nelerdir?
Osmaniye ili hangi ilden ayrıldı?
Olgun kabak nasıl anlaşılır?
Tiktokta Profilime kim baktı?
Izmit Yuvacık Barajı Nerede?
Samsung pass ile ödeme nasıl yapılır?
Okulda popüler olmak için ne yapmalı?
Hemşire pratisyen hekim olabilir mi?
1 dilim mısır ekmeği kaç kalori?
Mustafa Kemal Atatürk öleli kaç yıl oldu?
Gümrük malı telefon kapanır mı?
Idgamı Mütekaribeyn harfleri kaç tanedir?
Palm City Mersin Hangi mağazalar var?
Bebe mavisi elbisenin ustune hangi renk sal olur?
Stoa kavramı nedir?
iPhone XR parmak izi nasıl yapılır?
Kendi kendine kapanan iPhone nasıl açılır?
SYDV ne kadar maaş veriyor?
44 nerenin alan kodu?
Mustafa varank babası kimdir?
AnTuTu puanı neye göre verilir?
AMP tercih sonuçları nasıl bakılır?
Niçin ibadet edilir örnekler?
Kiralık Konak kitabının konusu nedir?
Büyük harfler nerede kullanılır örnekler?
En hızlı nasıl para biriktirilir?