İnsan hayatının üç önemli geçiş dönemi vardır: doğum, evlenme ve ölüm. ... Halk kültüründe geçiş dönemleri diye adlandırılan doğum, evlenme ve ölüm dönemleri , bireyin yardıma ihtiyaç duyduğu dönemlerdendir.
Türk edebiyatı çeşitli tarihi dönüm noktaları ile birlikte dönemlere ayrılmıştır . Bunda birçok faktör de etkili olmuştur. Türk edebiyatı özellikle üç büyük ana döneme ayrılmaktadır. Türk edebiyatı ana dönemleri hem sözlü hem de yazılı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
İslamiyet öncesi sözlü dönem ürünleri koşuk, sagu, sav ve destanlardan oluşur. Aşk, yiğitlik, doğa sevgisi konularında söylenmiştir. Şölenlerde kopuz eşliğinde söylenen şiirlerdir. 7'li hece ölçüsüyle söylenir.
Türk edebiyatında geçiş dönemi 11. ile 12. yüzyıllar arasında başlangıcı yapmaktadır. Özellikle İslami açıdan ortaya çıkan bu geçiş , Arap kültürünün ön plana çıkarırken aynı zamanda Türk edebiyatının gelenek ve göreneklerine korumaya çalıştı bir zamandır.
Bu eser , Hakkaniye Türkçesi ile yazılmıştır . Bu önemli eseri takip eden bir diğer önemli eser Kaşgarlı Mahmut tarafından kaleme alınan Divanü Lügatit Türk'tür. İslami dönem Türk edebiyatının ilk ve değerli eserlerindendir.
Bu edebiyatı gelişim çizgisini ve buna bağlı olarak geçirdiği üslup farklılaşmalarını göz önünde bulundurarak başlıca üç döneme ayırmak mümkündür: 1. Oluşum Dönemi : XIII. yüzyılın sonlarından XIV. yüzyıl sonlarına kadar devam eder.
1074 Dîvânu Lugâti't-Türk/Yazıldığı tarih
DİVAN -I LÜGATİ'T TÜRK ESERİNİ YAZDI tarihinde tamamladı. Eserin tamamlanmasından sonraki iki yıl içerisinde dört defa baştan sona gözden geçirerek 1076'da son şeklini verdi. 1077 Ocağında bitirilmiştir. Eserini Abbasi Halifesi Muktedî-Biemrillah'ın oğlu Ebü'l-Kasım Abdullah'a sunmuştur.
İslamiyet öncesi Türk edebiyatına ait bilinen yazılı ürün sayısı oldukça azdır. İslamiyet öncesi Türk edebiyatının en önemli eserleri Orhun Yazıtları ile Uygur Metinleri'dir. Orhun Yazıtları Türklerin bilinen ilk alfabesi olan Göktürk alfabesi ile Göktürkler tarafından yazılmış yapıtlardır.
Kaşgarlı Mahmud tarafından 1072'de kaleme alınan Dìvanu Lugati't - Türk (DLT), iki yılda tamamlanarak 1075-1095 yılları arasında Bağdat'ta hüküm süren Abbasî halifesi Muhammed el-Muktedî bi-emri'llah'a sunulmuştur[1].
Atabetü'l - Hakayık , Edip Ahmet Yükneki'nin 12. yüzyılda, Karahanlı beylerinden Muhammed Dâd Sipehsalar'a hediye ettiği, hadis ve Arapça beyitlere dayanarak yazdığı şiirlerle, ahlaklı insan olmanın yollarını, ahlak ilkelerini açıklamış, çeşitli ahlakî öğütlerde bulunmuş, İslamî düşünce ve görüşlere yol gösterici olmuş ...
Türk edebiyatında geçiş dönemi 11. ile 12. yüzyıllar arasında başlangıcı yapmaktadır. Özellikle İslami açıdan ortaya çıkan bu geçiş , Arap kültürünün ön plana çıkarırken aynı zamanda Türk edebiyatının gelenek ve göreneklerine korumaya çalıştı bir zamandır.
Geçiş Dönemi , genel olarak Türkçenin Karahanlı Türkçesi ya da Hakaniye lehçesi olarak bilinen döneminde yazılan eserleri kapsar. Bu dönem Eski Türkçenin bitiş aşamasıdır. Kimilerine göre ise Orta Türkçenin ilk dönemidir.
SON YAZILAR
