Türk Budist mimarisinde gelişen stupalar, İslâmiyet'ten sonraki Türk türbe mimarisinin temelini oluşturmaktadır. Uygurlardaki stupa şekli “yurt tipi” çadır şeklinden ilham almıştı. ... Türklerden önce stupalar, bir dinî şahsiyetin kemiklerinin ve eşyalarının muhafaza edildiği kubbeli yapılardan ibaretti.
Sanatsal bir terim olma özelliğini de taşıyan stupalar, Budizm'in kutsal yapılarıdır. Bu yapılar hem bir tapınak, hem bir dini sembollerin saklanıp korunduğu mimari, hem de Buda'nın şanını yükseltmek anlamında yapılan yapılardır. Şekil olarak kubbeli bir yapıdadır.
Güney doğu Asya ülkelerindeki ve genellikle de Hindistan civarında sıkça görülür. Budizm öncesi kral mezarının üstünü örten kümbet yapılar olarak görülen stupa , Budist dönemde röliklerinin korunduğu kutsal yapıya dönüşmüş ve zamanla da Budist tapınak çeşitleri arasına girmiştir.
Türklerin İslamiyet'i kabul etmelerinden önceki devreye ait yazma eserlerdeki minyatürler , Uygur prenslerini ve rahiplerini canlandıran resimlerdir. Çeşitli kültür ve dinlerin etkili olduğu ortamda yapılan bu minyatür resimlerde çok zengin bir üslup göze çarpmaktadır.
Budizm ve Maniheizmin Uygur resim sanatının gelişmesindeki büyük rolü nedeniyle, fresk tekniğindeki bu duvar resimlerinde çoğunlukla dini konulara yer verilmiştir. Bu dönemde Uygurların büyük bir çoğunluğunun Budist oluşu da gerek mimari de gerekse resim sanatında bu inancın özelliklerini fazlasıyla yansıtır.
Stupa : Uygurlarda tapınaklara verilen ad. Budistlerin ibadethanelerine verilen ad.
Uygur tapınaklarının en önemlileri arasında Hoço Beta Tapınağı , Murtuk A Mabedi, Yar Hoço'daki Ana Tapınak , Hoço'daki A ve P tapınakları sayılabilir. Tapınaklar genelde iki şekilde görülür. Bunlar toprak üstüne inşa edilenler ve kayaya oyulanlardır.
NOT: Uygur kültürü Moğollar arasında yayılmış ve Moğolların Türkleşmesinde etkili olmuştur. Uygurların Önemi: · Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğudur. · Yerleşik hayatın bir sonucu olarak saraylar, tapınaklar gibi kalıcı mimari eserler bırakmışlardır .
Dolayısıyla eski Türk resminin gerçek temsilcileri ise sanata çok yakın olan Uygur Türkleridir. Eski Uygur şehir harabelerinde bulunan 8. Ve 9. yy.lardan kalma Budizm ve Maniheizm ağırlıklı duvar resimleri ile çeşitli minyatürler Türk resim sanatının bugüne kadar bilinen en eski örnekleridir.
Toprak üzerine inşa edilen tapınakların yapı malzemesi taş, tuğla, kerpiçtir ve tapınaklar, geniş avlulara sahiptir. Üst örtüleri kubbe ve tonozdur. Kubbeli odalar, Türk çadırını andırır. Tapınakların bir bölümünde bağımsız olarak inşa edilmiş çok katlı kule şeklindeki yapılara pagoda denir.
Ancak sanat , yarı göçebe kültürün getirmiş olduğu zaruret neticesinde daha çok taşınabilir el sanatları üzerinde yoğunlaşmış olup, Uygur Devletleri ile birlikte Türk sanatı da büyük ölçüde değişmiştir. Bu durumun en önemli sebebi; Uygurların yerleşik bir yaşam tarzını benimsemiş olmalarıdır.
Heykel boyalıdır, cildi esmer beyaz, saçları siyah, sadece kahverengi bir peştemalle vücudu çıplak olup realist bir üslubu vardır. İnsan heykellerinin yanında birçok hayvan heykeli ve figürleri yapılmıştır. Hayvan figürlerinin büyük bir kısmı stilize edilmiştir. Tek ya da grup heykellerin yapıldığı görülmektedir.
Stupa: Uygurlarda tapınaklara verilen ad. Budistlerin ibadethanelerine verilen ad.
Hristiyanlıkta tapınaklara sıklıkla kilise dense de zaman zaman sadece tapınak olarak da anılırlar.
Uygur sanatı, Türk resim ve heykel sanatlarının erken dönemlerdeki en zengin yapıtlardır. 8. yüzyıldan Uygurların Doğu Türkistan'a nüfuz etmeleriyle Uygur duvar resimleri devri başlamıştır. Böylece ortaya çıkan Uygur resim üslûbu zamanla bütün Orta Asya ülkelerini etkisi altına almıştır.
Yüz yıl kadar Moğolistan'a egemen olan Uygurlar , Çinlilerle de ilişki kurdular . 9. yüzyılın ortalarında Kırgızlarla Tibetlilerin saldırısına uğrayarak yıkılan Uygur Devleti ortadan kalkınca Uygurlar batıya göçtüler (840) ve dağınık küçük devletler kurdular .
Uygurların Önemi: · Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğudur. · Yerleşik hayatın bir sonucu olarak saraylar, tapınaklar gibi kalıcı mimari eserler bırakmışlardır.
Budizm ve Maniheizmin Uygur resim sanatının gelişmesindeki büyük rolü nedeniyle, fresk tekniğindeki bu duvar resimlerinde çoğunlukla dini konulara yer verilmiştir. Bu dönemde Uygurların büyük bir çoğunluğunun Budist oluşu da gerek mimari de gerekse resim sanatında bu inancın özelliklerini fazlasıyla yansıtır.
8. yüzyıldan Uygurların Doğu Türkistan'a nüfuz etmeleriyle Uygur duvar resimleri devri başlamıştır. Böylece ortaya çıkan Uygur resim üslûbu zamanla bütün Orta Asya ülkelerini etkisi altına almıştır. Resimler duvarlarda ipek veya bezden dini bayraklarda ve kitaplarda yer almıştır.
Figüratif sanat olarak bilinen ve doğal dünyadan objelerin tanınabilir tasvirlerini yaratma yeteneği türümüze özgü. ... Taşınabilir sanat eserleri duygusal açıdan insanları birbiriyle bağlamanın yanısıra onları günlük araçlarıyla da ilişkilendiren etkili bir yol.
SON YAZILAR
Hangi şarkı olduğunu bul?
Hazır patates kızartması gluten içerir mi?
Sera bakteri kültürü nasıl kullanılır?
1 metre kaç cm yapar?
Peygamber efendimizin dedelerinin isimleri nedir?
Ege kökenli Diziden neden ayrıldı?
Eski Türklerde Stupa nedir?
Tuşlu telefonlarda numara engelleme nasıl yapılır?
1 paket Hanımeller Çokodamla kaç kalori?
Füme balık pişirilir mi?
Tomboy girl nedir?
Servotronik direksiyon ne demek?
Köpek evde havlar mı?
Gorevce Özdeş ne demek?
Aç karnına tahlil su içilir mi?
Vogue Hotel Bodrum kaç oda?
Manisa Eskişehir arası otobüs kaç saat?
Türk Telekom ile Avea aynı mı?
Batınilerin amacı nedir?
Sosyal medya 5 GB nedir?
Bordoya hangi renk yakışır?
Ronaldinho şu an ne yapıyor?
Fiillerde yapı nelerdir?
1 su bardağı haşlanmış yeşil mercimek kaç gram?
Piknikte kahvaltı için ne yapılır?
Musa Aytun ne iş yapar?
Bulgar mastika rakısı nasıl içilir?
Andaloz çorba hangi yörenin?
Sen benim herşeyimsin ne kadar izlendi?
Sözleşme damga vergisi ödenmezse ne olur?
Ziraat Bankası cumartesi günleri açık mı?
Devlet Hastanesinde diş beyazlatma var mi?
Istanbul Kütahya arası ne kadar?
Bakanlığının nasil yazılır TDK?
Araç kaç kez el değiştirmiş?
Can Yaman kaç dil biliyor?
365 günde kaç salise var?
Istanbul'da pazar günü ne yapılır?
Jeep Compass nerenin malı?
Panayır nedir tarih dersi kısaca?
