Dış kuvvetler , akarsular, rüzgârlar, yer altı suları, buzullar, dalgalar ve akıntılar gibi çeşitli etmenlerin dünyayı şekillendirmesidir. Bu etmenler atmosfer kökenli olup enerjilerini güneşten alırlar. Dış kuvvetler , iç kuvvetlerin etkisiyle oluşan yüksek yerleri aşındırarak deniz seviyesine indirmeye çalışır.
b) Dış Püskürük Kayaçlar Hızlı soğuma ve katılaşmadan dolayı kristalleşme az, genelde camsı özelliktedir. Başlıca türleri: Andezit , bazalt , trakit , volkan camı (obsidyen) , süngertaşı, katran taşı ve tüfler. Genel Özellikleri: Oluşumunda dış kuvvetler etkilidir .
Türkiye'de yer şekillerinin biçimlenmesinde etkisi en az olan dış kuvvet buzullardır.
Kalker, jips ve kayatuzu gibi kolay eriyen kayaçların yaygın olduğu yörelerde aşındırma (Lapya, Dolin, Uvala, Polye = Gölova, Obruk, Düden, Mağara) ve biriktirme (Sarkıt, Dikit, Sütun, Traverten) sürecine bağlı olarak meydana gelen yerşekilleridir. Ülkemizde karstik şekillerin en yaygın olduğu bölge Akdeniz'dir.
Mantarkaya sert bir kayanın alt kısımlarının rüzgâr erozyonu tarafından aşındırılıp oyulması ve üst kısmında oval, mantara benzeyen bir şekil almasıyla oluşan yer şeklidir . Bu şeklin oluşmasında rüzgârın aşındırma gücünün yere yakın yerlerde daha fazla olması ve kayacın özellikleri oldukça önemlidir.
B. Rüzgar Biriktirme Şekilleri: Kurak ve çıplak bölgelerde rüzgâr süpürüp taşıdığı maddeleri hızı kesilince ya da önüne bir engel çıkınca biriktirmeye başlar. Bu biriktirme şekilleri içinde en önemlileri barkan , kumullar ve löslerdir.
Türkiye 'de yer şekillerinin biçimlenmesinde dış kuvvetlerin payı büyüktür. Ülkemizde yer şekillerini biçimlendiren başlıca dış kuvvetler ; akarsular, rüzgâr, karstlaşma ve buzullardır. Ülkemizde en etkili dış kuvvet akarsular, en az etkili dış kuvvet ise buzullardır.
Günlük sıcaklık farklarının fazla olduğu çöllerde Fiziksel (mekanik) çözülmeler şiddetlidir. Rüzgârlar buralarda oluşan kırıntıları; tozları ve ince kumları havaya kaldırır. Rüzgârların havalandırdığı bu parçalar çarptıkları yerleri aşındırır. Rüzgâr aşındırmasına korrazyon denir .
Dış kuvvetler iç kuvvetler sonuşu oluşan yerşekillerinin son düzeltmelerinin yapıldığı kaynağını güneşten alan kuvvetlere denir.
Türkiye 'de örneklerine Keklikpınar Akçadağ'da ve en sık Kapadokya Gülşehir çevresinde görülen mantarkayanın tipik örneklerine Mısır, İsrail, İspanya Ciudad Encantada, Cuenta Bölgesi, ABD'nin Utah eyaletindeki Goblin Vadisi Eyalet Parkı'nda rastlanır.
Barkan, dış kuvvetlerden olan rüzgârların çöl iklimi ve bu iklime benzer bölgelerde biriktirme ile oluşturduğu yarım ay şeklindeki kumul yığınıdır. Yaygın kumul türlerinin başında gelir.
Dış kuvvetler iç kuvvetler sonuşu oluşan yerşekillerinin son düzeltmelerinin yapıldığı kaynağını güneşten alan kuvvetlere denir. Dış kuvvetlerin etkisiyle yüksek yerler aşındırılmaktadır. Böylece yeryüzü giderek düzleşmekte, iç kuvvetler tarafından oluşturulan yeryüzü şekilleri ortadan kalkmaktadır.
Kutup bölgeleri ve yüksek dağlarda yeryüzünü şekillendiren en önemli dış kuvvet buzullardır. Ülkemizin şekillenmesinde en az etkisi olan dış kuvvettir.
Kutup bölgeleri ve yüksek dağlarda yeryüzünü şekillendiren en önemli dış kuvvet buzullardır. Ülkemizin şekillenmesinde en az etkisi olan dış kuvvettir. Erimeden, ertesi yıla kalan kara kalıcı (daimi) kar, karalar üzerinde hareket eden buz tabakalarına ise buzul adı verilir.
İÇ KUVVETLEREnerjisini yerin içinden alan güçlerdir. iç güçlerin oluşturduğu yer şekilleri dış güçler tarafından aşındırılır. iç güçlerin oluşturduğu hareketlerin bütününe tektonik hareket denir. bunlar;Orojenez(Dağ oluşumu)Epirojenez(Kıta oluşumu)Volkanizma Depremler(seizma)'dir.
SON YAZILAR
Turşu yaparken 1 litre suya ne kadar tuz konur?
101 Okey Oyunu Nasıl Oynanır?
Yeşil mercimek köftesinin yanına ne gider?
Facebook kapak videosu nasıl eklenir?
İpek böceği ne işe yarar?
Tramvay ile Fatihe nasıl gidilir?
Sağlık Bilimleri Üniversitesi hangi otobüs gider?
CAE açılımı nedir?
Yurdumuzda en ünlü tarhana nerede yapılır?
Bilardo topu nasıl yapılır?
Istanbul Bölge adliye mahkemesi dosya sorgulama nasıl yapılır?
Facebook hesabımı bulamıyorum nasıl bulurum?
Mesleki Açık Öğretim Lisesi ders seçme işlemi nasıl yapılır?
Eskişehir plaka harfi hangi sırada?
19 Mayıs Üniversitesi yatay geçiş nasıl yapılır?
El tırnak Zonklamasına ne iyi gelir?
Küçük grup etkinliği nedir örnek?
Tarçın limon karanfil ne işe yarar?
Parçadan bütüne ebob mu?
Esenler Otogardan Laleliye nasıl gidilir?
Betonarme evlerde yapı malzemesi olarak ne kullanılır?
MNG kargoyu kime şikayet edebilirim?
Düşünsel yazı türleri nelerdir?
YouTube telif hakkı yersek ne olur?
Kıl tekniği ile kaş yaptırmak günah mı?
Yengen kumru aynı mı?
WhatsApp menü tuşu nerede?
Alocort m krem ne için kullanılır?
Evde yürüyüş yapılabilir mi?
Ağırlaştırılmış müebbet genel aftan yararlanabilir mi?
Savcılıktan gelen tebligat nedir?
Japonyada Asgari ücret kaç dolar?
Saray Sarması krem Şantisiz nasıl yapılır?
Dikdörtgen prizmanın kaç köşesi var?
Malaga şehri hangi ülkede?
8 bit internet hızı nasıl?
Psikolojide patolojik vaka ne demek?
Sentetik polimerler nedir?
Fantastik Dörtlü filmi kaç seri?
Cosec açılımı nedir?