Baba İlyas ve Baba İshak gibi önemli Türkmen şeyhlerinin halkı Selçuklu yönetimine karşı isyana teşvik etmesiyle Suriye Türkmenlerinin başlattığı isyan Adıyaman ve Maraş'tan başlayarak Orta Anadolu'ya yayılmıştır. Böylece isyanın sebepleri arasında dini, tasavvufi, sosyal, siyasi ve iktisadi çok sebepler yatmaktadır.
bu isyanın önderi baba ilyas'tır. bilhassa görüşleri türkmenler arasında hızla yayılmış ve bir çok kitleyi kendine bağlamıştır.baba ilyas; horasan'dan -bugün ki iran'ın orta ve güney kesimi- anadolu'ya göç eden yesevi tarikatına bağlı, bu inançları anadolu'da yaymaya çalışan velidir.
Babailik , 13. yüzyılda, Anadolu Selçuklu Sultanı İkinci Gıyaseddin Keyhüsrev'e karşı ayaklanan, Horasanlı Baba Resul ve onun adamlarından olan Baba İshak taraftarlarına verilen addır. ... Müritlerinden biri Kefersutlu Baba İshak'ı Türkmenleri kışkırtması ve isyan etmelerini sağlaması amacıyla Güneydoğu Anadolu'ya gönderir.
Babailer gönderilen Selçuklu kuvvetlerini arka arkaya mağlup ederek Amasya ve Tokat'a kadar ilerlemişlerdi. Sultan II.Gıyaseddin Keyhüsrev, komutanlarından Mübarezeddin Armağanşah'ı Amasya Sübaşılığına getirerek isyanı bastırmakla görevlendirdi. Baba İlyas Selçuklularla mücadeleyi müridi Baba İshak 'a bırakmıştı.
Babai ayaklanması Beyşehir Gölü üzerindeki Kudababad Sarayı'na sığınan Keyhüsrev , Moğol tehlikesine karşı ülkeyi savunmak üzere Erzurum sınırında bulunan orduyu çağırarak ayaklanmayı bastırabildi (1240). Bu olay neticesinde devletin gücü önemli ölçüde sarsıldı.
1239 Babaî Ayaklanması/Başlangıç tarihleri
İşte Babaîler zümresi bu derviş tarikatlarından birisidir. ... Baba İshak, Geyikli Baba ve Hacı Bektaş Veli gibi önemli dervişler Baba İlyas'ın mürididirler. Babailer sıkı bir takibe uğrayınca siyasi kimliklerini bırakarak Abdalan-ı Rum şeklinde sadece dini ve mistik bir dönüşüm geçirmiştir.
Ayaklanmacılar Kırşehir'e doğru ilerlemeye başlamışlardı. 1240 tarihide Baba İshak kumandasındaki Babailer , aileleri, sürüleri ve bütün ağırlıklarıyla Kırşehir'in doğusunda yer alan "Malya" Ovası'nda "Emîr Necm'ed-Dîn" komutasındaki Selçuklu Ordusu ile karşı karşıya geldiler.
Ocak, s. 83-89). Baba İshak , yaşadığı Adıyaman (Hısnımansûr) yakınlarındaki Kefersud bölgesinde Türkmenler'i silâhlandırdıktan sonra civarı ele geçirdi ve böylece isyanı fiilen başlatmış oldu. Selçuklu kuvvetlerini üst üste yenerek Adıyaman'ı, Gerger ve Kâhta'yı da aldı.
Baba İshak , Anadolu Selçuklu Devleti'ne karşı hazırlanan Babai İsyanı diye adlandırılan büyük Türkmen ayaklanmasını yöneten kişi olarak tanınır. Baba İshak son zamanlara kadar isyanın önderi olarak biliniyor ve kendisinin şeyhi olmasına rağmen Baba İlyas olay dışında görülüyordu.
Türk tarihinde benzeri görülmemiş olan Kösedağ Savaşı , genç ve savaş tecrübesi olmayan Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in fevrî hareketleri neticesinde ortaya çıkmıştır.
Anadolu 'yu atadıkları valilerle yönettiler. 1308 yılında, son sultan II. Mesud'un ölümünden sonra Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldı .
Anadolu'nun İslamlaşması ile Türk tarihine nüfuz etmiş olan ve kelime anlamıyla, “Bir tarikata ve bir Şeyhe bağlı olan mürid, sufiyane bir hayat yaşayan kişi” veya kişilere derviş denir. ... [2] Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda ise dervişlerin rolü oldukça fazladır.
Babaîlik hareketinin doğuşuna yol açan Babaî isyanı veya diğer adıyla Baba Resul kıyâmı, 1240 yılında II. Gıyâseddin Keyhusrev zamanında meydana gelmiştir.
İslam Dîni İsmaili Şiîliğiyle alâkalı bir dizidir.
SON YAZILAR
