Örneğin, “İhtiyar adam” tamlamasındaki sıfat (ihtiyar), nitelediği ismin (adam) yerini “İhtiyar, ne geziyorsun burada?” cümlesindeki gibi tutacak olursa, bu cümledeki “ihtiyar” adlaşmış sıfat olarak kabul edilmektedir. Çünkü kendisinden sonra gelen ismi yutmuş ve onun yerini tutmuştur.
''Yaralı annesini görünce mutlu oldu.'' İlk cümlede yaralı sözcüğü çocuk ismi niteleyen bir niteleme sıfatı olarak görev üstlenmiş durumda. İkinci cümlede ise çocuk ismi düşerek yaralı onu nitelemektedir. Yani ismin yerine geçen yaralı sözcüğü böylece adlaşmış sıfat oluşturur.
Bazen kişinin tam olarak bilinmediği ya da niteliğinin vurgulanmak istendiği durumlarda isim söylenmeyip sıfat , ismin yerine geçirilebilir. Bu tür sözcüklere adlaşmış sıfat denir.
Bu duruma örnek olarak kurallı birleşik sıfat örnekleri verirsek; güzel göz-lü köpek, büyük yaprak-lı çiçekler, uzun boy-lu çocuk, küçük pencere-li ev… Görüleceği üzere bu durumda aslen isim kökenli olan bir kelime -lı eki alarak sıfat haline dönüşerek, önündeki sıfatla birlikte kurallı birleşik sıfat oluşturmaktadır.
İsim - fiiller fiil kök veya gövdelerine getirilen “-ma, -ış, -mak” ekleriyle oluşturulur. İsim - fiil eklerini “ma(y)ışmak” şeklinde kodlayarak ezberlemeniz mümkündür. Bu üç ek, fiillerin cümlede isim olarak kullanmalarını sağlar. Örneğin, “bak-” fiil köküne gelen “-ış” eki bu kelimeyi “bakış” ismine dönüştürür.
Eğer yukarıda görülen kip ya da şahıs eklerinden herhangi biri alınarak kelime kurulumu yapılıyor ise, bu durum çekimli fiil olarak öne çıkmaktadır. ... Mastar olarak kök kelimelere örnek vermek gerekirse, 'Yürümek, yatmak, çalışmak sezmek, gelmek, yazmak, bakışmak' kelimeleri öne çıkmaktadır.
Bir sıfatın yanındaki ismi yutmasına adlaşmış sıfat adı verilmektedir. Her sıfat sıfat fiil değildir. Sıfat fiiller fiil köklü sözcüklerin belirli ekler alarak sıfat görevinde kullanılmasına denilmektedir. Her sıfatın sıfat fiil olmayışı gibi her adlaşmış sıfat da sıfat fiil değildir.
Yapısında birden fazla kelime barındıran sıfatlardır. Külyutmaz öğretmen, mirasyedi gençler, boşboğaz insanlar, boğazına düşkün adam, birtakım sorunlar, cana yakın çocuk… Anlamca kaynaşmış sıfatlardır.
Yapısında birden fazla kelime barındıran sıfatlara birleşik sıfat denmektedir. En az iki kelime olması ile beraber daha fazla kelimeden de oluşturulabilir. ... Kaynaşmış birleşik sıfatlar adından da anlaşılacağı üzere, iki kelimenin bütün olarak kullanılması suretiyle yapılan sıfatlardır.
Yemek yapmayı üniversitede öğrenmiştim. (Bu cümlede yer alan “Yapmayı” sözcüğü ilk etapta fiil olarak görünsede cümle içinde yapılan eylemin adını ifade ettiğinden isim fiil örneği olarak gösterilebilir.) Sabahları erken kalkmanın zorluğunu yaşıyordum.
İsimler , varlıkları ve kavramları karşılayan kelimelerdir. Fiiller ise iş, oluş, hareket bildiren kelimelerdir. Yani isimlerde canlı veya cansız bir nesneyi, varlığı, eşyayı veya kavramı karşılama söz konusuyken; fiillerde bir hareket, devinim, iş, gerçekleşen bir olay söz konusudur.
Çekimli fiili ; “kip ve şahıs eki almış fiil ” olarak tanımlamak mümkündür. Daha ayrıntılı bir tanımla, “bir fiilin , yargı bildirmek amacıyla zaman / dilek kiplerinden birini alıp, bir şahsı gösterebildiği fiiller ” olarak tanım yapabiliriz. İki tanımada da ortak olan, fiilin “ kip + şahıs ” eklerini almasıdır.
Fiilimsiler ve çekimli fiiller , fiillerin kök ve gövdelerine ekler alırlar. Fiilimsiler cümlede isim, zarf ya da sıfat olarak kullanılır, çekimli fiiller cümlede sadece fiil yani yüklem olarak kullanılmaktadır. Bir fiilin çekimli fiil olabilmesi için fiil + kip + şahıs eklerini alması gerekmektedir.
B-1) Belgisiz Sıfatlar : İsimleri sayı ve miktar bakımından net olarak belirleyen sıfatlardır. Birkaç, bir, birçok, çoğu, kimi, bazı , bütün, başka, birtakım, hiçbir, her, herhangi gibi belirsizlik anlamı bulunan kelimelerden oluşan sıfatlardır.
" bir " kelimesi "tek" kelimesinin karşılığı ise asıl sayı sıfatıdır. Değilse belgisiz sıfattır: Bir çiçekle yaz olmaz. — bir tane çiçek. — asıl sayı sıfatı
İsim ya da fiil köklerine ve gövdelerine getirilen isim yapım ekleriyle oluşturulmuş sıfatlardır. maç, genişçe bir oda, büyücek bir ev, ekşimsi / ekşimtırak erik, kısacık kol, incecik ip...
İşaret sıfatı , kavramları ve nesneleri işaret etmek amacıyla kullanılan kelimeler olarak ifade edilebilir. İşaret sıfatları cümlede her zaman isimlerden önce gelirler. İsimlerin önünde yer alan işaret sıfatları , isimlere sorulan ''hangi'' sorusuna cevap verirler.
SON YAZILAR
Aslan Akbey kimi canlandırıyor?
Samsung Galaxy S5 özellikleri nedir?
Eskişehir anadolu Üniversitesi yatay geçiş ne zaman?
Rüyamda yangın söndürmek nedir?
Lemi Çelik hangi takımlı?
2 Göktürk Devleti ne zaman kuruldu?
Evde böğürtlen reçeli nasıl yapılır?
1 tabak corn flakes kaç kalori?
Rakabe ne demek Osmanlıda?
Ağda sonrası kızarıklık ne kadar sürede geçer?
Marmariste Eylül ayında denize girilir mi?
Venüs sembolü ne anlama gelir?
Meryem Suresi hamile kalmak için nasıl okunur?
Hukuk Barajı kaç?
Poğaçanın üzerine haşhaş konulur mu?
Yurdumuz hangi kıta üzerinde yer alır?
Matofin ne kadar süre kullanılmalı?
Trade online VakıfBank nedir?
Kaplumbağa kabuğundan çıkar mi?
Nakkaşlar ne yapar?
212 de hangi markalar var?
adL hangi avm'lerde var Ankara?
Kezzap ne işe yarar?
Doğal maden suyu nereden çıkıyor?
Pekmez hangi gruba girer?
Ido öğrenci indirimi ne kadar?
Meral Zeren son hali kaç yaşında?
Kredi kartında IBAN numarası olur mu?
Küçük Eşit nasıl yapılır word?
Halkbank Bordro24 ihtiyaç kredisi ne demek?
Sen Anlat Karadeniz'deki Yangazların adı ne?
Hind Binti Utbe babası kimdir?
Dereotlu pogaca kac dk Piser?
Devlet hastanesinde staj yapılır mı?
Ata Holding sahibi kim?
Kiraz çekirdeği en kolay nasıl çıkarılır?
Glisemik indeksli besinler nelerdir?
Sıfır bir toplam kaç bölüm çekildi?
Irem Helvacı kaç yaşında?
360 sayısının asal olmayan kaç tane tam sayı böleni vardır?